Bir bölgede hava tahmini yapılırken, aşağıdaki faktörlerden hangisinin diğerlerine göre daha kısa süreli ve yerel etkileri olduğu için tahminlerde daha fazla değişkenlik göstermesi beklenir?
A) Basınç merkezlerinin genel konumu
B) Rüzgarın genel yönü ve hızı
C) Nem oranı ve bulutluluk
D) Güneşlenme süresi
E) Okyanus akıntılarının etkisi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Hava tahmini yaparken, bazı faktörler çok geniş alanları ve uzun zaman dilimlerini etkilerken, bazıları ise daha küçük bölgelerde ve kısa sürelerde hızla değişebilir. Sorumuz, bu hızlı değişen ve yerel etkileri olan faktörü bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Basınç merkezlerinin genel konumu: Basınç merkezleri (alçak ve yüksek basınç), genellikle geniş coğrafi alanları etkileyen ve birkaç gün sürebilen hava olaylarını belirler. Bunların genel konumu, kısa süreli ve yerel değişikliklerden ziyade, daha büyük ölçekli hava sistemlerinin bir parçasıdır. Dolayısıyla, tahminlerde ani ve yerel değişkenliğe neden olan birincil faktör değildir.
- B) Rüzgarın genel yönü ve hızı: Rüzgarın genel yönü ve hızı, genellikle basınç merkezlerinin konumu ve büyük ölçekli atmosferik dolaşımlarla ilişkilidir. Yerel rüzgarlar değişse de, "genel" yön ve hız, kısa süreli ve yerel tahminlerdeki en büyük değişkenlik kaynağı değildir. Daha çok, diğer faktörlerin (basınç, sıcaklık, nem) bir sonucudur.
- C) Nem oranı ve bulutluluk: Bu iki faktör, hava durumunun en dinamik ve yerel olarak en değişken unsurlarından biridir.
- Nem oranı: Bir bölgedeki nem miktarı, buharlaşma, yoğuşma, rüzgarla taşınan nemli veya kuru hava kütleleri ve sıcaklık değişimleri gibi faktörlerle çok kısa sürelerde ve yerel olarak hızla değişebilir.
- Bulutluluk: Bulutlar, özellikle kümülüs tipi bulutlar, çok kısa sürelerde oluşabilir, dağılabilir veya yer değiştirebilir. Bulutluluk, güneş ışınlarının yere ulaşmasını engelleyerek sıcaklığı, görüş mesafesini ve yağış olasılığını doğrudan etkiler. Bu hızlı değişimler, yerel hava tahminlerinde büyük bir belirsizlik ve değişkenlik yaratır. Örneğin, bir dağın bir yamacında bulutlanma ve yağış varken, diğer yamacında güneşli bir hava görülebilir.
- D) Güneşlenme süresi: Güneşlenme süresi, büyük ölçüde bulutluluk (C seçeneği) tarafından belirlenir. Eğer bulut yoksa, güneşlenme süresi günün saatine ve mevsime göre oldukça tahmin edilebilirdir. Ancak bulutların varlığı veya yokluğu, güneşlenme süresini aniden ve yerel olarak değiştirebilir. Bu nedenle, güneşlenme süresindeki değişkenliğin ana nedeni bulutluluktur.
- E) Okyanus akıntılarının etkisi: Okyanus akıntıları, çok büyük ölçekli ve uzun vadeli iklimsel etkileri olan faktörlerdir. Bir bölgenin genel iklimini ve mevsimlik hava durumunu etkilerler, ancak günlük veya saatlik yerel hava tahminlerindeki kısa süreli değişkenlik üzerinde doğrudan ve belirgin bir etkileri yoktur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, nem oranı ve bulutluluk, kısa süreli ve yerel etkileri nedeniyle hava tahminlerinde en fazla değişkenliği gösteren faktörlerdir. Çünkü bu unsurlar hızla değişebilir ve küçük coğrafi alanlarda bile farklılıklar gösterebilir.
Cevap C seçeneğidir.
