6. Sınıf Türkçe 1. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 5

Metin: "Çevre kirliliği, günümüzün en büyük sorunlarından biridir. Hava kirliliği, su kirliliği ve toprak kirliliği gibi çeşitleri vardır. Örneğin, fabrikaların bacalarından çıkan dumanlar havayı kirletirken, atık sular nehirleri ve denizleri yaşanmaz hale getirir. Uzmanlar, bu durumun insan sağlığı ve ekosistem üzerindeki olumsuz etkileri konusunda sürekli uyarılarda bulunmaktadır." Bu metinde aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangileri kullanılmıştır?

A) Tanımlama ve Benzetme
B) Örnekleme ve Tanık Gösterme
C) Karşılaştırma ve Sayısal Verilerden Yararlanma
D) Tanımlama ve Örnekleme

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, verilen metinde hangi düşünceyi geliştirme yollarının kullanıldığını bulmamız isteniyor. Metni dikkatlice okuyarak ve her bir cümlenin amacını analiz ederek doğru cevaba ulaşabiliriz.

• Metnin İlk Bölümü: Tanımlama

  Metin, "Çevre kirliliği, günümüzün en büyük sorunlarından biridir. Hava kirliliği, su kirliliği ve toprak kirliliği gibi çeşitleri vardır." cümleleriyle başlıyor. Burada "çevre kirliliği" kavramı açıklanıyor, ne olduğu ve hangi türleri olduğu belirtiliyor. Bir kavramın ne olduğunu açıklama, onun özelliklerini veya türlerini belirtme, "Tanımlama" düşünceyi geliştirme yoludur. Metin, çevre kirliliğini genel hatlarıyla tanımlayarak konuya giriş yapmıştır.

• Metnin İkinci Bölümü: Örnekleme

  Metin daha sonra, "Örneğin, fabrikaların bacalarından çıkan dumanlar havayı kirletirken, atık sular nehirleri ve denizleri yaşanmaz hale getirir." şeklinde devam ediyor. Burada "Örneğin" ifadesi çok açık bir ipucudur. Hava kirliliğine "fabrikaların bacalarından çıkan dumanlar" ve su kirliliğine "atık sular" somut örnekler verilmiştir. Bir düşünceyi daha anlaşılır kılmak, soyut bir kavramı somutlaştırmak için örnekler verme yöntemine "Örnekleme" denir.

• Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi

  • Benzetme: Metinde herhangi bir şey başka bir şeye benzetilmemiştir.
  • Tanık Gösterme: "Uzmanlar, bu durumun insan sağlığı ve ekosistem üzerindeki olumsuz etkileri konusunda sürekli uyarılarda bulunmaktadır." cümlesi geçse de, bu bir uzmanın doğrudan sözünü alıntılamak veya belirli bir uzmana atıfta bulunmak şeklinde değildir. Daha çok genel bir bilgi verme niteliğindedir. Tanık gösterme için genellikle bir uzmanın adı ve doğrudan sözleri ("Uzman X'e göre...", "Y şöyle demiştir: '...'") beklenir. Bu nedenle güçlü bir tanık gösterme örneği değildir.
  • Karşılaştırma: Metinde iki farklı kavram veya durum arasında bir karşılaştırma yapılmamıştır.
  • Sayısal Verilerden Yararlanma: Metinde herhangi bir sayı, oran, yüzde veya istatistiksel bilgi bulunmamaktadır.

Bu analizler sonucunda, metinde açıkça "Tanımlama" ve "Örnekleme" düşünceyi geliştirme yollarının kullanıldığı görülmektedir.

Cevap D seçeneğidir.