Harita ölçeği nedir ve ne işe yarar?
A) Haritadaki yer şekillerinin yüksekliğini gösterir.
B) Haritanın hangi tarihte yapıldığını belirtir.
C) Haritadaki küçültme oranını gösterir ve gerçek uzaklıkları hesaplamaya yarar.
D) Haritanın hangi amaçla kullanıldığını açıklar.
E) Haritadaki renklerin anlamını açıklar.
Harita ölçeği konusunu anlamak için öncelikle haritaların ne işe yaradığını düşünelim. Haritalar, gerçek dünyayı daha küçük bir alanda, örneğin bir kağıt üzerinde göstermemizi sağlar. Ancak bu küçültme işlemi rastgele yapılamaz, belirli bir orana göre yapılmalıdır. İşte bu oran, harita ölçeğidir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Haritadaki yer şekillerinin yüksekliğini gösterir. Bu ifade yanlıştır. Yer şekillerinin yüksekliğini göstermek için kullanılan yöntemler farklıdır, örneğin eş yükselti eğrileri (izohipsler) kullanılır.
- B) Haritanın hangi tarihte yapıldığını belirtir. Bu ifade de yanlıştır. Haritanın yapım tarihi haritanın üzerinde belirtilebilir, ancak bu harita ölçeği ile ilgili değildir.
- C) Haritadaki küçültme oranını gösterir ve gerçek uzaklıkları hesaplamaya yarar. İşte doğru cevap bu! Harita ölçeği, harita üzerindeki bir uzunluğun gerçekte ne kadar uzunluğa karşılık geldiğini gösterir. Örneğin, 1/100.000 ölçekli bir haritada, harita üzerindeki 1 cm, gerçekte 100.000 cm'ye (yani 1 km'ye) karşılık gelir. Bu sayede harita üzerindeki mesafeleri ölçerek gerçek mesafeleri hesaplayabiliriz.
- D) Haritanın hangi amaçla kullanıldığını açıklar. Bu ifade de yanlıştır. Haritanın kullanım amacı farklı olabilir (örneğin turizm, askeri amaçlar, ulaşım vb.), ancak bu harita ölçeği ile doğrudan ilgili değildir.
- E) Haritadaki renklerin anlamını açıklar. Bu ifade de yanlıştır. Haritadaki renkler genellikle farklı yükseltileri, bitki örtüsünü veya diğer tematik bilgileri göstermek için kullanılır, ancak bu harita ölçeği ile ilgili değildir.
Özetle, harita ölçeği haritanın ne kadar küçültüldüğünü gösteren bir orandır ve bu oran sayesinde harita üzerindeki mesafeleri gerçek mesafelere dönüştürebiliriz. Bu da haritaları kullanışlı ve anlamlı kılar.
Cevap C seçeneğidir.
