Tarih biliminin olayları incelerken sadece yazılı kaynaklarla yetinmeyip, arkeoloji, antropoloji, coğrafya gibi farklı bilim dallarından da faydalanması, tarihin hangi özelliğini vurgular?
A) Olayların tekerrür etmesi
B) Nesnellik ilkesi
C) Yer ve zaman belirtme zorunluluğu
D) Disiplinlerarası bir bilim olması
E) Geçmişi aydınlatma amacı taşıması
Tarih bilimi, geçmişteki olayları ve insan topluluklarını anlamak için çok yönlü bir yaklaşım benimser. Sadece yazılı belgelerle sınırlı kalmayıp, farklı bilim dallarından da faydalanması, tarihin önemli bir özelliğini ortaya koyar.
- Soruyu Anlayalım: Soru, tarih biliminin yazılı kaynakların yanı sıra arkeoloji (kazı bilimi), antropoloji (insan bilimi), coğrafya (yer bilimi) gibi farklı bilim dallarından da yararlanmasının hangi özelliği vurguladığını soruyor. Bu durum, tarihin tek bir alana bağlı kalmayıp, farklı disiplinlerin bilgi ve yöntemlerini bir araya getirdiğini gösterir.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Olayların tekerrür etmesi: Bu seçenek, tarihin olayların tekrar edip etmediği üzerine felsefi bir tartışmadır ve tarihin farklı bilimlerden yararlanmasıyla doğrudan ilgili değildir. Tarihin metodolojisinden ziyade, olayların doğası hakkındadır.
- B) Nesnellik ilkesi: Tarih biliminde nesnellik önemlidir ve farklı kaynaklardan yararlanmak nesnelliğe katkı sağlar. Ancak soruda vurgulanan şey, farklı bilim dallarından yararlanma eyleminin kendisidir. Bu eylem, nesnelliğe ulaşmaya yardımcı olsa da, doğrudan tarihin "disiplinlerarası" olma özelliğini ifade eder.
- C) Yer ve zaman belirtme zorunluluğu: Tarihi olayların mutlaka belirli bir yerde ve zamanda gerçekleşmesi gerekir. Bu, tarihin temel özelliklerinden biridir ancak farklı bilimlerden yararlanmasıyla doğrudan ilişkili değildir. Olayın tanımıyla ilgilidir, inceleme yöntemiyle değil.
- D) Disiplinlerarası bir bilim olması: "Disiplinlerarası" kavramı, bir bilim dalının kendi sınırları dışındaki başka bilim dallarının bilgi, yöntem ve bakış açılarını kullanarak bir konuyu incelemesi anlamına gelir. Tarihin arkeoloji (eski uygarlıkları kazılarla inceleme), antropoloji (insan ve kültürlerini inceleme), coğrafya (mekan ve insan ilişkilerini inceleme) gibi bilimlerden faydalanması tam da bu durumu ifade eder. Tarih, geçmişi daha kapsamlı ve doğru bir şekilde anlamak için bu farklı disiplinlerin bulgularını sentezler. Bu, tarihin olayları çok yönlü ele alma yeteneğini vurgular.
- E) Geçmişi aydınlatma amacı taşıması: Geçmişi aydınlatmak, tarihin temel amacıdır. Ancak soru, bu amaca ulaşmak için kullanılan yöntemlerden birini, yani farklı bilim dallarından yararlanmayı vurgulamaktadır. Bu yöntem, tarihin "disiplinlerarası" olma özelliğini gösterir. Amaçtan ziyade, amaca ulaşma yolundaki metodolojiyi işaret eder.
- Sonuç: Tarih biliminin, geçmişi daha iyi anlamak için sadece yazılı kaynaklarla yetinmeyip, arkeoloji, antropoloji, coğrafya gibi farklı bilim dallarının verilerinden ve yöntemlerinden faydalanması, onun disiplinlerarası bir bilim olduğunu açıkça gösterir. Bu sayede olaylar çok daha geniş bir perspektiften incelenebilir ve daha doğru sonuçlara ulaşılabilir.
Cevap D seçeneğidir.
