Tarım Devrimi ile birlikte Eski Çağ medeniyetlerinde görülen;
I. Nüfus artışı
II. Ticari faaliyetlerin başlaması
III. Özel mülkiyet kavramının ortaya çıkması
gibi gelişmelerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Merkezi krallıkların zayıflaması
B) Toplumsal tabakalaşmanın ortadan kalkması
C) Şehir devletlerinin kurulması ve gelişmesi
D) Tarımsal üretimin tamamen durması
E) Sanayi devriminin temellerinin atılması
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, Tarım Devrimi'nin Eski Çağ medeniyetleri üzerindeki dönüştürücü etkilerini ve bu etkilerin ortak sonucunu anlamamızı istiyor. Tarım Devrimi, insanlık tarihinde çok büyük bir dönüm noktasıdır. İnsanların avcı-toplayıcı yaşam tarzından yerleşik hayata geçmesini sağlamıştır.
- Tarım Devrimi ve Nüfus Artışı: İnsanlar toprağı işlemeye başlayınca, daha düzenli ve bol gıda elde etmeye başladılar. Bu durum, açlık riskini azalttı ve insanların daha uzun yaşamasına, daha fazla çocuk sahibi olmasına olanak tanıdı. Sonuç olarak, nüfus hızla arttı. Artan nüfus, daha büyük ve kalabalık yerleşim yerlerine ihtiyaç duydu.
- Ticari Faaliyetlerin Başlaması: Tarım sayesinde insanlar ihtiyaçlarından fazla ürün (ürün fazlası) üretmeye başladılar. Bu ürün fazlası, diğer topluluklarla takas edilmeye başlandı. Zamanla bu takaslar, daha organize ticari faaliyetlere dönüştü. Ticaretin gelişmesiyle birlikte, ürünlerin alınıp satıldığı pazar yerleri ve ticaret yolları ortaya çıktı. Bu pazar yerleri, insanların bir araya geldiği ve yerleşimlerin büyüdüğü merkezler haline geldi.
- Özel Mülkiyet Kavramının Ortaya Çıkması: Yerleşik hayata geçiş ve tarım yapma, insanların toprağa ve ürettikleri ürünlere sahip olma isteğini doğurdu. "Bu toprak benim, bu ürün benim emeğimin karşılığı" düşüncesiyle özel mülkiyet kavramı gelişti. Mülkiyetin korunması, miras bırakılması ve el değiştirmesi gibi konular, daha karmaşık sosyal ve hukuki düzenlemeleri gerektirdi.
Şimdi bu üç gelişmenin ortak sonucunu seçenekler üzerinden değerlendirelim:
- A) Merkezi krallıkların zayıflaması: Tam aksine, nüfus artışı, ticaret ve mülkiyetin korunması gibi ihtiyaçlar, daha güçlü ve merkezi yönetimlere olan ihtiyacı artırmıştır. Bu tür gelişmeler genellikle merkezi krallıkların güçlenmesine veya yeni yönetim biçimlerinin ortaya çıkmasına yol açar.
- B) Toplumsal tabakalaşmanın ortadan kalkması: Özel mülkiyetin ortaya çıkması ve ticari faaliyetler, zenginlik ve statü farklılıklarını beraberinde getirmiştir. Bazıları daha fazla toprağa veya ürüne sahip olurken, bazıları daha azına sahip olmuştur. Bu durum, toplumsal sınıfların (yöneticiler, rahipler, askerler, çiftçiler, zanaatkarlar vb.) oluşmasına ve tabakalaşmanın artmasına neden olmuştur.
- C) Şehir devletlerinin kurulması ve gelişmesi: İşte bu doğru seçenektir! Artan nüfus, daha büyük yerleşim yerleri gerektirdi. Ticaretin gelişmesiyle bu yerleşimler, pazar ve yönetim merkezleri haline geldi. Özel mülkiyetin korunması, hukukun uygulanması ve toplumsal düzenin sağlanması için daha karmaşık bir yönetim yapısına ihtiyaç duyuldu. Tüm bu faktörler, insanların bir araya gelerek daha büyük, organize ve kendi kendini yöneten "şehir devletleri" kurmasına ve bunların gelişmesine yol açmıştır. Mezopotamya'daki Sümer şehir devletleri (Ur, Uruk, Lagaş gibi) bunun en güzel örnekleridir.
- D) Tarımsal üretimin tamamen durması: Tarım Devrimi, bu gelişmelerin başlangıç noktasıdır ve tarım, bu medeniyetlerin temel geçim kaynağı olmaya devam etmiştir. Tarımsal üretimin durması söz konusu değildir.
- E) Sanayi devriminin temellerinin atılması: Sanayi Devrimi, çok daha sonraki bir dönemde (18. yüzyıl) gerçekleşmiştir. Eski Çağ'daki bu gelişmeler, medeniyetin temelini atmış olsa da, doğrudan Sanayi Devrimi'nin temelleri olarak adlandırılamaz. Arada binlerce yıllık bir süreç vardır.
Bu açıklamalar ışığında, Tarım Devrimi ile ortaya çıkan nüfus artışı, ticari faaliyetler ve özel mülkiyet kavramının ortak sonucu, insanların daha büyük ve organize yerleşim birimleri olan şehir devletlerini kurması ve geliştirmesidir.
Cevap C seçeneğidir.
