Mezopotamya'da Sümer şehir devletlerinde başlangıçta rahip-krallar tarafından yönetilen Patesi veya Ensi adı verilen yöneticilerin zamanla askeri liderlerin ön plana çıkmasıyla yerini Lugal adı verilen krallara bırakması, aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?
A) Sümerlerde din adamlarının etkisi tamamen ortadan kalkmıştır.
B) Şehir devletleri arasındaki savaşlar yönetim anlayışını etkilemiştir.
C) Sümerler, merkeziyetçi bir imparatorluk kurmayı başarmıştır.
D) Yönetimde soyluların etkisi giderek azalmıştır.
E) Tarımsal üretim, siyasi yapının temelini oluşturmuştur.
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bu soruyu birlikte adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
Soru bizden Mezopotamya'daki Sümer şehir devletlerinde yaşanan bir yönetim değişikliğini yorumlamamızı istiyor. Başlangıçta dini liderler olan Patesi veya Ensi'lerin yerini, askeri liderler olan Lugal'lara bırakması hangi yargıyı destekler, buna odaklanmalıyız.
- Adım 1: Temel Kavramları Anlayalım
- Patesi/Ensi: Sümer şehir devletlerinde başlangıçta rahip-krallar tarafından kullanılan unvan. Dini ve siyasi yetkileri bir arada bulunduruyorlardı.
- Lugal: Sümer şehir devletlerinde askeri gücü elinde bulunduran krallara verilen unvan. Genellikle savaşlarda başarı kazanmış liderlerdi.
- Adım 2: Seçenekleri Değerlendirelim
- A) Sümerlerde din adamlarının etkisi tamamen ortadan kalkmıştır. Bu ifade doğru değil. Lugal'ların ortaya çıkması din adamlarının etkisinin azaldığını gösterir, tamamen ortadan kalktığını değil.
- B) Şehir devletleri arasındaki savaşlar yönetim anlayışını etkilemiştir. İşte bu doğru cevaba en yakın seçenek! Askeri liderlerin (Lugal) ön plana çıkması, savaşların ve rekabetin arttığı bir dönemde şehir devletlerinin daha güçlü bir askeri liderliğe ihtiyaç duyduğunu gösterir.
- C) Sümerler, merkeziyetçi bir imparatorluk kurmayı başarmıştır. Metinde Sümerlerin merkeziyetçi bir imparatorluk kurduğuna dair bir bilgi yok. Aksine, şehir devletleri halinde yaşadıkları belirtiliyor.
- D) Yönetimde soyluların etkisi giderek azalmıştır. Metinde soyluların etkisine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Yönetimdeki değişim, dini liderlerden askeri liderlere geçişi ifade ediyor.
- E) Tarımsal üretim, siyasi yapının temelini oluşturmuştur. Tarımsal üretim önemli olmakla birlikte, sorudaki yönetim değişikliğinin doğrudan nedeni olarak gösterilemez. Savaşların ve askeri ihtiyaçların daha belirleyici olduğu anlaşılıyor.
- Adım 3: Doğru Cevabı Bulalım
- En mantıklı açıklama, şehir devletleri arasındaki savaşların ve rekabetin artmasıyla birlikte, askeri liderlerin (Lugal) daha önemli hale gelmesidir. Bu durum, yönetim anlayışının savaşların etkisiyle değiştiğini gösterir.
Bu nedenle, doğru cevap B seçeneğidir.
