Aşağıdaki ifadelerden hangisi levha tektoniği teorisini destekleyen bir kanıt DEĞİLDİR?
A) Kıtaların kenarlarının birbirine uyumlu olması
B) Farklı kıtalarda aynı tür fosillerin bulunması
C) Okyanus tabanlarında yaşlı kayaçların bulunması
D) Volkanik ve deprem kuşaklarının levha sınırlarıyla çakışması
E) Okyanus ortası sırtlarında yeni okyanus kabuğunun oluşması
Levha tektoniği teorisi, Dünya'nın litosferinin (kabuk ve üst manto) büyük levhalara ayrıldığını ve bu levhaların yavaşça hareket ettiğini açıklar. Bu hareketler, depremler, volkanlar, dağ oluşumu gibi birçok jeolojik olayı tetikler. Şimdi seçenekleri inceleyerek hangisinin bu teoriyi desteklemediğini bulalım:
- A) Kıtaların kenarlarının birbirine uyumlu olması: Kıtaların, özellikle Güney Amerika ve Afrika'nın kenarlarının yapboz parçaları gibi birbirine uyması, levha tektoniği teorisinin önemli bir kanıtıdır. Bu durum, kıtaların bir zamanlar birleşik olduğunu ve sonra ayrıldığını gösterir.
- B) Farklı kıtalarda aynı tür fosillerin bulunması: Aynı tür fosillerin farklı kıtalarda bulunması, bu kıtaların bir zamanlar birbirine bağlı olduğunu ve aynı canlıların yaşadığını gösterir. Bu da levha hareketleriyle kıtaların ayrıldığı fikrini destekler.
- C) Okyanus tabanlarında yaşlı kayaçların bulunması: Okyanus tabanlarında yaşlı kayaçların bulunması doğrudur, ancak bu durum doğrudan levha tektoniği teorisini destekleyen bir kanıt değildir. Okyanus tabanındaki kayaçların yaş dağılımı (okyanus ortası sırtlarından uzaklaştıkça yaşlanması), okyanus tabanı yayılmasıyla ilgilidir ve levha tektoniğinin bir sonucudur. Ancak, tek başına yaşlı kayaçların varlığı levha hareketlerini kanıtlamaz.
- D) Volkanik ve deprem kuşaklarının levha sınırlarıyla çakışması: Volkanik ve deprem kuşaklarının levha sınırlarında yoğunlaşması, levha hareketlerinin bu olaylara neden olduğunu gösterir. Levhaların çarpışması, ayrılması veya yan yana kayması sonucu depremler ve volkanlar oluşur.
- E) Okyanus ortası sırtlarında yeni okyanus kabuğunun oluşması: Okyanus ortası sırtlarında magma yükselerek yeni okyanus kabuğu oluşturur. Bu olay, okyanus tabanı yayılması olarak bilinir ve levha tektoniği teorisinin temel bir parçasıdır. Levhaların birbirinden uzaklaşmasıyla bu sırtlarda yeni kabuk oluşumu gözlemlenir.
Bu nedenle, okyanus tabanlarında yaşlı kayaçların bulunması levha tektoniği teorisini destekleyen bir kanıt değildir. Diğer seçenekler ise teoriyi güçlü bir şekilde desteklemektedir.
Cevap C seçeneğidir.
