Bir bölgede hem fiziksel hem de kimyasal çözünmenin etkili olduğu gözlemleniyorsa, bu bölgenin iklim ve kayaç özellikleri hakkında aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle doğrudur?
A) Bölge, volkanik kayaçlardan oluşmaktadır.
B) Bölgede günlük ve yıllık sıcaklık farkları düşüktür.
C) Bölge, bol yağış alan ve sıcaklık farklarının belirgin olduğu bir geçiş iklimine sahiptir.
D) Bölgede sadece tortul kayaçlar bulunmaktadır.
E) Bölge, kurak ve soğuk bir iklime sahiptir.
Merhaba öğrenciler, bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim:
Soru: Bir bölgede hem fiziksel hem de kimyasal çözünmenin etkili olduğu gözlemleniyorsa, bu bölgenin iklim ve kayaç özellikleri hakkında aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle doğrudur?
Çözüm:
- Fiziksel (Mekanik) Çözünme: Kayaçların, kimyasal yapısı değişmeden, sadece parçalanmasıdır. Bu durum genellikle sıcaklık farklarının yüksek olduğu (donma-çözülme gibi) ve kurak iklimlerde daha etkilidir.
- Kimyasal Çözünme: Kayaçların, su ve havadaki gazların etkisiyle kimyasal yapısının değişerek parçalanmasıdır. Bu durum genellikle sıcak ve nemli iklimlerde daha etkilidir.
- Her İki Çözünmenin Bir Arada Olması: Bir bölgede hem fiziksel hem de kimyasal çözünme görülüyorsa, bu durum o bölgenin ılıman bir iklime sahip olduğunu ve belirgin sıcaklık farklarının yaşandığını gösterir. Yani, ne çok kurak ve soğuk, ne de çok sıcak ve nemli bir iklim olmalıdır. Bu durum, bol yağış alan ve sıcaklık farklarının belirgin olduğu bir geçiş iklimini işaret eder.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Bölge, volkanik kayaçlardan oluşmaktadır. Kayaç türü çözünme türünü doğrudan belirlemez. Volkanik kayaçlar da çözünebilir. Bu nedenle kesin bir yargı değildir.
- B) Bölgede günlük ve yıllık sıcaklık farkları düşüktür. Fiziksel çözünmenin olması için sıcaklık farklarının belirgin olması gerekir. Bu nedenle bu ifade doğru olamaz.
- C) Bölge, bol yağış alan ve sıcaklık farklarının belirgin olduğu bir geçiş iklimine sahiptir. Hem fiziksel hem de kimyasal çözünmenin etkili olması için bu durum gereklidir. Bu ifade doğrudur.
- D) Bölgede sadece tortul kayaçlar bulunmaktadır. Kayaç türü çözünme türünü doğrudan belirlemez. Diğer kayaç türleri de çözünebilir. Bu nedenle kesin bir yargı değildir.
- E) Bölge, kurak ve soğuk bir iklime sahiptir. Kurak ve soğuk iklimlerde daha çok fiziksel çözünme etkilidir. Kimyasal çözünme için yeterli nem ve sıcaklık bulunmaz. Bu nedenle bu ifade doğru olamaz.
Bu nedenle, doğru cevap C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
