Sevgili öğrenciler, bu soruda bir cümlede kullanılan söz sanatını bulmamız isteniyor. Söz sanatları, anlatımımızı daha etkili, canlı ve renkli hale getirmek için kullandığımız dilin güzellikleridir. Şimdi cümlemizi adım adım inceleyelim:
- Cümle: "Aslan gibi güçlü bir çocuktu."
- Bu cümlede "çocuk" ile "aslan" arasında bir ilişki kurulduğunu görüyoruz.
- Çocuğun hangi özelliği vurgulanıyor? "Güçlü" olması.
- Peki, bu güçlülük neye benzetiliyor? "Aslan"ın gücüne.
- Benzetmeyi sağlayan kelime ise "gibi" kelimesidir.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Kişileştirme: Kişileştirme (teşhis), insan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insana ait özellikler verme sanatıdır. Örneğin, "Rüzgar ağaçlara şarkı söylüyordu." cümlesinde rüzgara şarkı söyleme özelliği verilmiştir. Bizim cümlemizde ise bir çocuğun gücü, bir aslanın gücüne benzetiliyor, aslana insani bir özellik verilmiyor. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Abartma: Abartma (mübalağa), bir özelliğin veya durumun olduğundan çok daha büyük ya da çok daha küçük gösterilmesidir. Örneğin, "Bir lokmada koca tabağı bitirdi." cümlesi abartmadır. Bizim cümlemizde ise bir benzetme var, doğrudan bir abartma amacı güdülmüyor. Çocuğun gücü bir şeye benzetilerek anlatılıyor. Bu nedenle B seçeneği doğru değildir.
- C) Konuşturma: Konuşturma (intak), insan dışındaki varlıkları konuşturma sanatıdır. Genellikle kişileştirme ile birlikte kullanılır. Örneğin, "Kuşlar ağaca 'Bize yuva yapacak mısın?' diye sordu." cümlesinde kuşlar konuşturulmuştur. Bizim cümlemizde ise hiçbir varlık konuşturulmuyor. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.
- D) Benzetme: Benzetme (teşbih), aralarında ortak bir özellik bulunan iki farklı varlık veya kavramdan, zayıf olanı güçlü olana benzetme sanatıdır. Genellikle "gibi, sanki, adeta, tıpkı" gibi kelimeler kullanılır. "Aslan gibi güçlü bir çocuktu." cümlesinde, çocuğun gücü, aslanın gücüne benzetilmiştir. Burada benzeyen (çocuk), benzetilen (aslan), benzetme yönü (güçlü olmak) ve benzetme edatı (gibi) açıkça görülmektedir. Bu tanım, cümlemizle birebir uyuşmaktadır.
Bu açıklamalara göre, "Aslan gibi güçlü bir çocuktu." cümlesinde kullanılan söz sanatı benzetmedir.
Cevap D seçeneğidir.
