🎓 5. Sınıf Türkçe 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 5 - Ders Notu
Bu ders notu, 5. sınıf Türkçe 1. dönem 2. yazılı sınavında çıkabilecek fiilimsiler, yazım kuralları ve metin türleri gibi temel konuları kapsamaktadır. Sınavda başarılar!
📌 Fiilimsiler
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiil gibi çekimlenemeyen, isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilen sözcüklerdir.
- İsim-fiil (ad-eylem): "-ma, -ış, -mak" eklerini alır. Örnek: "Okuma" alışkanlığı.
- Sıfat-fiil (ortaç): "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" eklerini alır. Örnek: "Koşan" çocuklar.
- Zarf-fiil (ulaç): "-ken, -alı, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -r...-maz, -casına" eklerini alır. Örnek: "Gülerek" anlattı.
⚠️ Dikkat: "-ma" eki hem isim-fiil hem de olumsuzluk eki olabilir. Cümledeki anlamına dikkat etmeliyiz. "Ders çalışma" (isim-fiil) ve "dersi yazma" (olumsuzluk eki).
📌 Yazım Kuralları
Türkçede kelimelerin doğru yazılması iletişim için önemlidir. En sık karıştırılan bazı yazım kurallarına dikkat edelim.
- "de/da" bağlacı ve "-de/-da" hal eki farklıdır. Bağlaç ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. Hal eki bitişik yazılır. Örnek: "Ben de geldim." (bağlaç) ve "Evdeyim." (hal eki).
- "ki" bağlacı ayrı yazılır. Örnek: "Biliyorum ki sen de geleceksin." Sıfat olan "-ki" ve zamir olan "-ki" bitişik yazılır. Örnek: "Benimki daha güzel." (zamir) ve "duvardaki saat" (sıfat).
- Sayıların yazımı: Sayılar metin içinde genellikle yazıyla yazılır. Ancak para tutarı, saat, ölçü birimi gibi durumlarda rakamla yazılabilir.
💡 İpucu: "de/da" ve "ki"nin bağlaç mı yoksa ek mi olduğunu anlamak için cümleden çıkarıp okumayı deneyin. Anlam bozulmuyorsa bağlaçtır.
📌 Metin Türleri
Metinler, farklı amaçlarla yazılır ve farklı özellikler taşır. En yaygın metin türlerini tanıyalım.
- Öykü (hikaye): Yaşanmış veya yaşanması mümkün olayları anlatan metinlerdir.
- Şiir: Duygu, düşünce ve hayalleri etkili bir şekilde ifade eden metinlerdir.
- Bilgilendirici metinler: Bir konu hakkında bilgi vermek amacıyla yazılan metinlerdir (makale, ansiklopedi maddesi gibi).
- Deneme: Yazarın herhangi bir konu hakkındaki kişisel görüşlerini anlattığı metinlerdir.
📝 Not: Her metin türünün kendine özgü bir anlatım tarzı ve amacı vardır. Metni okurken hangi amaçla yazıldığını anlamaya çalışın.
