Aşağıdakilerden hangisi aktif taşıma için doğru değildir?
A) Enerji gerektirir.
B) Taşıyıcı proteinler görev alır.
C) Maddeler çok yoğun ortamdan az yoğun ortama taşınır.
D) Enzimler görev alabilir.
E) Seçici geçirgen zardan gerçekleşir.
Hücreler, yaşamlarını sürdürebilmek için madde alışverişi yaparlar. Bu alışverişlerden biri olan aktif taşıma, hücrenin enerji harcayarak maddeleri bir yerden başka bir yere taşıma yöntemidir. Şimdi, aktif taşıma ile ilgili verilen seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Enerji gerektirir. Bu ifade doğrudur. Aktif taşıma, maddeleri genellikle yoğunluk farkına karşı, yani az yoğun ortamdan çok yoğun ortama taşır. Bu durum, fiziksel bir iş yapmayı gerektirir ve bu iş için hücre ATP (enerji molekülü) harcar.
- B) Taşıyıcı proteinler görev alır. Bu ifade doğrudur. Aktif taşımada, hücre zarında bulunan özel taşıyıcı proteinler, taşınacak maddeye bağlanır ve enerjiyi kullanarak maddeyi zarın diğer tarafına geçirir. Bu proteinler, taşınacak maddeye özgüdür.
- C) Maddeler çok yoğun ortamdan az yoğun ortama taşınır. Bu ifade yanlıştır. Maddelerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama taşınması, pasif taşıma (difüzyon, kolaylaştırılmış difüzyon gibi) olarak adlandırılır ve enerji harcanmaz. Aktif taşımanın temel özelliği, maddeleri az yoğun ortamdan çok yoğun ortama, yani yoğunluk farkına karşı taşımak ve bu sırada enerji harcamaktır.
- D) Enzimler görev alabilir. Bu ifade doğrudur. Aktif taşıma sırasında kullanılan ATP'nin hidrolizi (parçalanması) ile enerji açığa çıkar. Bu hidroliz reaksiyonunu gerçekleştiren ATPaz gibi enzimler, aktif taşıma mekanizmasında doğrudan veya dolaylı olarak görev alabilirler. Taşıyıcı proteinlerin kendileri de enzimatik aktivite gösterebilir.
- E) Seçici geçirgen zardan gerçekleşir. Bu ifade doğrudur. Hücre zarı, yapısı gereği seçici geçirgendir; yani her maddeyi rastgele geçirmez. Aktif taşıma da dahil olmak üzere tüm madde geçişleri, hücrenin canlılığını sağlayan bu seçici geçirgen zar üzerinden gerçekleşir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, aktif taşıma için yanlış olan ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
