Yaşlı balıkçı Hasan Amca, fırtınalı bir kış gecesi denize açılmak zorunda kalmıştı. Teknesi dalgalarla boğuşurken, aklında sadece evdeki torunları vardı. Sabahın ilk ışıklarıyla limana döndüğünde, herkes onu merakla bekliyordu. Bu metinde hikâye unsurlarından hangisi belirgin değildir?
A) Zaman
B) Mekan
C) Olay
D) Tema (Ana fikir)
Sevgili öğrenciler, bir hikâyeyi oluşturan temel unsurlar vardır. Bunlar; zaman, mekân, olay ve karakterlerdir. Tema (ana fikir) ise hikâyenin altında yatan mesajdır. Şimdi verilen metni bu unsurlar açısından inceleyelim:
- A) Zaman: Metinde zaman unsuru oldukça belirgindir. "fırtınalı bir kış gecesi" ve "Sabahın ilk ışıklarıyla" ifadeleri, olayın ne zaman geçtiğini açıkça belirtmektedir. Bu nedenle zaman unsuru metinde mevcuttur ve belirgindir.
- B) Mekan: Mekân unsuru da metinde kolayca fark edilebilir. "denize açılmak", "dalgalarla boğuşurken" (denizde), "evdeki torunları" (ev), "limana döndüğünde" (liman) gibi ifadeler, olayın geçtiği veya bahsedilen yerleri göstermektedir. Bu nedenle mekân unsuru da belirgindir.
- C) Olay: Hikâyenin kendisi bir olaylar zinciridir. Hasan Amca'nın fırtınada denize açılması, teknesinin dalgalarla boğuşması, torunlarını düşünmesi ve sabah limana dönmesi birer olaydır. Metin zaten bu olayları anlatmaktadır. Dolayısıyla olay unsuru metnin temelini oluşturur ve çok belirgindir.
- D) Tema (Ana fikir): Tema, hikâyenin okuyucuya vermek istediği ana mesaj veya derstir. Bu kısa metinde Hasan Amca'nın torunlarını düşünmesi "aile sevgisi" veya "fedakarlık" gibi temaları akla getirebilir. Ancak metin, bu temayı derinlemesine işlememekte, sadece olayı aktarmaktadır. Tema, metinde doğrudan ifade edilmemiş veya üzerinde durulmamış, daha çok okuyucunun çıkarımına bırakılmıştır. Diğer unsurlar (zaman, mekân, olay) metinde çok daha açık ve somut bir şekilde yer almaktadır. Bu nedenle tema, diğer unsurlara göre daha az belirgindir.
Bu analizlere göre, metinde zaman, mekân ve olay unsurları açıkça belirtilmişken, tema (ana fikir) doğrudan işlenmemiş ve belirgin değildir.
Cevap D seçeneğidir.
