🎓 8. sınıf türkçe 1. dönem 2. yazılı 6. senaryo meb Test 1 - Ders Notu
Bu test, fiilimsiler, cümlenin ögeleri ve yazım kuralları gibi temel dilbilgisi konularını kapsamaktadır. Başarılar!
📌 Fiilimsiler
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiil gibi çekimlenemeyen sözcüklerdir. İsim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil olmak üzere üçe ayrılırlar.
- İsim-fiil (ad-eylem): -ma, -ış, -mak eklerini alır. Örnek: "Okuma" alışkanlığı.
- Sıfat-fiil (ortaç): -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş eklerini alır. Örnek: "Koşan" çocuklar.
- Zarf-fiil (ulaç): -ken, -alı, -madan, -ınca, -ıp, -arak, -dıkça, -e… -e, -r… -maz eklerini alır. Örnek: "Gülerek" konuştu.
⚠️ Dikkat: "-ma" eki hem isim-fiil hem de olumsuzluk eki olabilir. Cümledeki anlamına dikkat edin. Örneğin: "Ders çalışma" (isim-fiil) ve "Ders çalışmama" (olumsuzluk).
📌 Cümlenin Ögeleri
Cümlenin ögeleri, bir cümleyi oluşturan ve anlamlı bir bütün oluşturan parçalardır. Temel ögeler özne ve yüklemdir. Yardımcı ögeler ise nesne, tümleç ve zarf tümlecidir.
- Özne: Cümlede işi yapan veya hakkında bilgi verilen unsurdur. "Kim?" veya "Ne?" sorularıyla bulunur.
- Yüklem: Cümlede işi, durumu veya oluşu bildiren unsurdur.
- Nesne: Yüklemde belirtilen işten etkilenen unsurdur. "Neyi?" veya "Kimi?" sorularıyla bulunur. Belirtili (i hal eki alır) ve belirtisiz (hal eki almaz) olmak üzere ikiye ayrılır.
- Tümleç: Yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç), edat tümleci ve zarf tümleci olmak üzere üçe ayrılır.
- Zarf Tümleci: Yüklemin anlamını zaman, durum, yer-yön, miktar, sebep gibi yönlerden tamamlar. "Ne zaman?", "Nasıl?", "Nereye?", "Ne kadar?", "Niçin?" sorularıyla bulunur.
💡 İpucu: Ögeleri bulurken önce yüklemi, sonra özneyi bulun. Daha sonra diğer ögeleri bulmak daha kolay olacaktır.
📌 Yazım Kuralları
Türkçede kelimelerin doğru yazılması, anlam karışıklıklarını önlemek ve iletişimi kolaylaştırmak için önemlidir. Bazı temel yazım kuralları şunlardır:
- Büyük harflerin kullanımı: Cümle başları, özel isimler (kişi adları, yer adları, kurum adları vb.) büyük harfle başlar.
- "de/da" bağlacı ve "-de/-da" hal eki: Bağlaç olan "de/da" ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. Hal eki olan "-de/-da" ise bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında anlam bozulur.
- "ki" bağlacı ve "-ki" sıfat eki: Bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. Sıfat yapan "-ki" ise bitişik yazılır.
- Sayıların yazımı: Sayılar genellikle ayrı yazılır. Ancak para tutarı veya saat gibi durumlarda bitişik yazılabilir.
- Kısaltmaların yazımı: Kurum ve kuruluş adlarının kısaltmaları genellikle büyük harflerle yapılır ve aralarına nokta konulmaz.
📝 Not: Yazım kuralları geniş bir konudur. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzunu incelemeniz faydalı olacaktır.
