Bilimsel araştırmalarda etik kurallara uyulması, araştırmanın güvenilirliği ve geçerliliği açısından büyük önem taşır. Aşağıdakilerden hangisi bilimsel etik ilkelerden biri değildir?
A) Araştırma sonuçlarını çarpıtmama
B) Katılımcıların rızasını alma
C) Kaynak göstermeden başkalarının fikirlerini kullanma
D) Araştırma verilerini gizli tutma
E) Çıkar çatışmalarını açıklama
Merhaba sevgili öğrenciler! Bilimsel araştırmalarda etik ilkeler, bir pusula gibi araştırmacılara yol gösterir. Şimdi bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Araştırma sonuçlarını çarpıtmama: Bilimsel araştırmanın temelinde dürüstlük yatar. Sonuçları manipüle etmek veya değiştirmek, bilime ihanet etmektir. Bu nedenle, bu etik bir ilkedir.
- B) Katılımcıların rızasını alma: Araştırmaya katılan bireylerin bilgilendirilmiş onayı, onların haklarını korur ve araştırmanın etik çerçevede yürütülmesini sağlar. Bu da önemli bir etik ilkedir.
- C) Kaynak göstermeden başkalarının fikirlerini kullanma: İşte burası kritik! Başkalarının fikirlerini kaynak göstermeden kullanmak, intihal (plagiarism) olarak adlandırılır ve bilimsel etik ihlalidir. Bilimsel çalışmalarda her zaman kaynak göstermek zorundayız.
- D) Araştırma verilerini gizli tutma: Araştırma verilerinin gizliliği, katılımcıların özel bilgilerinin korunmasını sağlar. Bu, özellikle hassas konuları içeren araştırmalarda büyük önem taşır. Bu da etik bir ilkedir.
- E) Çıkar çatışmalarını açıklama: Araştırmayı etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışmasının (örneğin, finansal bağlar) açıkça belirtilmesi, şeffaflığı sağlar ve araştırmanın objektifliğini korur. Bu da etik bir ilkedir.
Gördüğümüz gibi, kaynak göstermeden başkalarının fikirlerini kullanmak bilimsel etik ilkelerle bağdaşmaz. Aksine, bu durum bilimsel dürüstlüğe aykırıdır.
Cevap C seçeneğidir.
