9. sınıf biyoloji 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 4

Bir bilim insanı, yeni keşfettiği tek hücreli bir organizmanın hücre duvarına sahip olduğunu, ancak peptidoglikan içermediğini ve ekstrem sıcaklıklarda yaşayabildiğini gözlemlemiştir. Bu organizma büyük olasılıkla hangi üst âleme aittir?

A) Bakteriler
B) Arkeler
C) Protistler
D) Mantarlar
E) Bitkiler

Bu soruyu çözmek için, verilen tek hücreli organizmanın özelliklerini dikkatlice inceleyelim ve bu özelliklerin her bir üst âlemle nasıl eşleştiğini veya çeliştiğini değerlendirelim.

• Organizmanın Özellikleri:
  • Tek hücreli.
  • Hücre duvarına sahip.
  • Hücre duvarında peptidoglikan bulunmuyor.
  • Ekstrem sıcaklıklarda yaşayabiliyor.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Bakteriler: Bakteriler tek hücrelidir ve hücre duvarına sahiptir. Ancak, bakterilerin hücre duvarının temel bileşeni peptidoglikandır. Soru metninde organizmanın hücre duvarında peptidoglikan bulunmadığı belirtildiği için Bakteriler seçeneği elenir.
  • B) Arkeler: Arkeler de tek hücrelidir ve hücre duvarına sahiptir. En önemli ayırt edici özelliklerinden biri, hücre duvarlarında peptidoglikan bulunmamasıdır (bunun yerine pseudopeptidoglikan veya protein/glikoprotein yapılı duvarlar bulunur). Ayrıca, Arkeler genellikle ekstrem koşullarda (çok yüksek sıcaklık, çok düşük sıcaklık, yüksek tuzluluk, çok asidik ortamlar vb.) yaşayabilen organizmalar olarak bilinirler. Soruda verilen tüm özellikler (tek hücreli, hücre duvarı var, peptidoglikan yok, ekstrem sıcaklıkta yaşayabiliyor) Arkeler ile mükemmel bir şekilde eşleşmektedir.
  • C) Protistler: Protistler arasında tek hücreli olanlar vardır ve bazıları (örneğin algler) hücre duvarına sahip olabilir. Ancak, protistlerin hücre duvarları genellikle selüloz veya silika gibi maddelerden oluşur, peptidoglikan içermez. Önemli bir fark ise, protistlerin geneli ekstrem sıcaklıklarda yaşama yeteneğiyle bilinmezler. Bu özellik, Arkeleri daha güçlü bir aday yapar.
  • D) Mantarlar: Mantarlar arasında tek hücreli olanlar (örneğin mayalar) bulunur ve hücre duvarına sahiptirler. Mantarların hücre duvarı kitin içerir ve peptidoglikan içermez. Ancak, mantarlar genellikle ekstrem sıcaklıklarda yaşama yeteneğiyle öne çıkmazlar.
  • E) Bitkiler: Bitkiler çok hücreli organizmalardır. Bu özellik bile, tek hücreli olduğu belirtilen organizma için Bitkiler seçeneğini doğrudan elemek için yeterlidir. Ayrıca bitki hücre duvarı selüloz içerir ve ekstrem sıcaklıklarda yaşama yetenekleri sınırlıdır.
• Sonuç: Verilen organizmanın hücre duvarında peptidoglikan olmaması ve ekstrem sıcaklıklarda yaşayabilmesi, onu diğer üst âlemlerden ayırarak doğrudan Arkeler üst âlemine işaret etmektedir.

Cevap B seçeneğidir.