5. sınıf türkçe 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 3

Aşağıdaki metin parçasında hangi düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır? "Kitap okumak, zihni besler. Tıpkı bir sporcunun kaslarını geliştirmesi gibi, okumak da beynimizi geliştirir, düşünme yeteneğimizi artırır. Bu yüzden kitaplar, zihinsel gelişimimiz için vazgeçilmezdir."

A) Tanımlama
B) Karşılaştırma
C) Örnekleme
D) Tanık gösterme

Sevgili öğrenciler, bu soruda bir metin parçasında kullanılan düşünceyi geliştirme yolunu bulmamız isteniyor. Metni dikkatlice inceleyelim:

• Metinde "Kitap okumak, zihni besler." ifadesiyle bir ana fikir ortaya konuluyor.
• Hemen ardından "Tıpkı bir sporcunun kaslarını geliştirmesi gibi, okumak da beynimizi geliştirir, düşünme yeteneğimizi artırır." cümlesi geliyor. İşte bu kısım çok önemli!
• Burada, kitap okumanın beyni geliştirmesi durumu, bir sporcunun kaslarını geliştirmesi durumuyla benzerlik kurularak açıklanıyor. "Tıpkı... gibi" kalıbı, iki farklı şey arasında bir paralellik, bir benzerlik kurulduğunu açıkça gösterir.
• Bu tür bir anlatım, yani iki farklı kavram veya durum arasındaki benzerlikleri veya farklılıkları ortaya koyarak bir düşünceyi açıklama ve pekiştirme yoluna karşılaştırma denir.
• Şimdi seçeneklere tek tek bakalım:
• A) Tanımlama: Bir kavramın ne olduğunu, özelliklerini açıklama yoludur. Metinde "kitap okumak" veya "zihin" gibi kavramların ne olduğu tanımlanmamıştır.
• B) Karşılaştırma: İki veya daha fazla varlık, olay ya da kavram arasındaki benzerlik veya farklılıkları ortaya koyma yoludur. Metinde kitap okumanın beyin üzerindeki etkisi ile sporcunun kas gelişimi arasında bir benzerlik kurulmuştur. Bu, metnin ana açıklama yöntemidir.
• C) Örnekleme: Bir düşünceyi somutlaştırmak için örnekler verme yoludur. Metinde herhangi bir kitap adı, okuma örneği veya beyin gelişimiyle ilgili somut bir örnek verilmemiştir.
• D) Tanık gösterme: Bir düşünceyi desteklemek için alanında uzman veya tanınmış bir kişinin sözünü alıntılamadır. Metinde böyle bir alıntı veya bir uzmana atıf bulunmamaktadır.
• Görüldüğü gibi, metindeki "Tıpkı bir sporcunun kaslarını geliştirmesi gibi" ifadesi, açıkça bir karşılaştırma yapıldığını göstermektedir.

Cevap B seçeneğidir.