11. sınıf edebiyat 1. dönem 2. yazılı 1. senaryo Test 3

Aşağıdaki şiir dizelerinden hangisi, Milli Edebiyat Dönemi'nin 'hece ölçüsüyle ve sade bir dille şiir yazma' anlayışına örnek gösterilebilir?

A) Ben sana mecburum bilemezsin / Adını mıh gibi aklımda tutuyorum
B) Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında
C) Memleket isterim / Ne başta dert ne sonda hasret olsun
D) Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: İlerle! / Bir yaz günü geçtik Tuna'dan kafilelerle...
E) Ben bir Türk'üm, dinim, cinsim uludur / Sinem, özüm ateş ile doludur.

Milli Edebiyat Dönemi'nin temel özelliklerinden olan "hece ölçüsüyle ve sade bir dille şiir yazma" anlayışına uygun düşen dizeleri bulmak için öncelikle bu dönemin iki önemli özelliğini hatırlayalım:

• Hece Ölçüsü: Şiirde aruz ölçüsü yerine, Türk şiirinin doğal ölçüsü olan hece ölçüsünün kullanılması esastır.
• Sade Dil: Arapça ve Farsça kelimelerden arındırılmış, halkın konuştuğu, anlaşılır bir Türkçe ile şiir yazılması hedeflenmiştir.

Şimdi seçenekleri bu kriterler ışığında inceleyelim:

• A) Ben sana mecburum bilemezsin / Adını mıh gibi aklımda tutuyorum

  Bu dizeler Attila İlhan'a aittir ve Cumhuriyet Dönemi şiirine özgüdür. Serbest ölçüyle yazılmıştır ve Milli Edebiyat'ın hece ölçüsü anlayışına uymaz.

• B) Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında

  Bu dizeler Ahmet Hamdi Tanpınar'a aittir. Cumhuriyet Dönemi'nin önemli şairlerinden olan Tanpınar, serbest ölçüyü kullanmıştır. Bu nedenle Milli Edebiyat'ın hece ölçüsü şartını sağlamaz.

• C) Memleket isterim / Ne başta dert ne sonda hasret olsun

  Bu dizeler Cahit Sıtkı Tarancı'ya aittir. O da Cumhuriyet Dönemi şairidir ve serbest ölçüyle yazmıştır. Milli Edebiyat'ın hece ölçüsü anlayışına uygun değildir.

• D) Ak tolgalı beylerbeyi haykırdı: İlerle! / Bir yaz günü geçtik Tuna'dan kafilelerle...

  Bu dizeler Yahya Kemal Beyatlı'ya aittir. Yahya Kemal, Milli Edebiyat döneminde yaşamış olsa da, şiirlerini aruz ölçüsüyle yazmaya devam etmiştir. Bu nedenle Milli Edebiyat'ın hece ölçüsüyle şiir yazma anlayışına örnek gösterilemez.

• E) Ben bir Türk'üm, dinim, cinsim uludur / Sinem, özüm ateş ile doludur.

  Bu dizeler Ziya Gökalp'e aittir. Ziya Gökalp, Milli Edebiyat Dönemi'nin en önemli ideolog ve şairlerindendir. Dizeler, hece ölçüsüyle (11'li hece ölçüsü) yazılmıştır ve son derece sade, anlaşılır bir Türkçeye sahiptir. Ayrıca, içeriği itibarıyla da Milli Edebiyat'ın milliyetçi ve vatansever ruhunu yansıtır. Bu özellikleriyle Milli Edebiyat'ın şiir anlayışına birebir uymaktadır.

Bu analizler sonucunda, Milli Edebiyat Dönemi'nin 'hece ölçüsüyle ve sade bir dille şiir yazma' anlayışına en uygun örneğin E seçeneğinde yer aldığı açıkça görülmektedir.

Cevap E seçeneğidir.