Kader ve kaza kavramları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Kader, Allah'ın her şeyi önceden bilmesi ve takdir etmesidir.Sevgili öğrenciler, kader ve kaza kavramları, İslam inancının temel taşlarından ikisidir. Bu kavramları doğru anlamak, hem dünya hem de ahiret hayatımız için büyük önem taşır. Şimdi sorudaki seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım:
Bu ifade, kader kavramının doğru ve eksiksiz bir tanımıdır. Kader, Allah Teâlâ'nın sonsuz ilmiyle evrende olacak her şeyi, her olayı, her varlığı, onların özelliklerini ve zamanlarını ezelden (başlangıcı olmayan zamandan) bilmesi, planlaması ve takdir etmesidir. Bu bilgi ve planlama, Allah'ın mutlak gücü ve ilmiyle gerçekleşir. Dolayısıyla bu seçenek doğrudur.
Bu ifade de kaza kavramının doğru tanımıdır. Kaza, Allah'ın ezelde takdir ettiği ve planladığı şeylerin, zamanı geldiğinde, Allah'ın iradesi ve yaratmasıyla fiilen meydana gelmesidir. Yani kader bir plan, kaza ise o planın uygulanmasıdır. Örneğin, bir ağacın ne zaman meyve vereceği kaderde belirlenmişse, o meyvenin tam zamanında ortaya çıkması kazadır. Dolayısıyla bu seçenek de doğrudur.
Bu ifade yanlıştır. İslam inancına göre insan, Allah tarafından kendisine verilen cüzi irade (sınırlı seçme ve isteme gücü) ile kendi hayatında bazı tercihler yapar ve bu tercihlerinin sonuçlarına katlanır. İnsan çabalamakla, dua etmekle, iyi işler yapmakla hayatının gidişatını olumlu yönde etkileyebilir. Ancak "kaderini tamamen değiştirebilir" ifadesi doğru değildir. Zira insanın doğumu, ölümü, cinsiyeti gibi temel bazı kaderleri vardır ki bunlar insanın çabasıyla değişmez. İnsan, kaderin kendisine çizdiği sınırlar içinde, kendi iradesini kullanarak bir yol çizer. Bu yol da aslında kaderin bir parçasıdır. Allah, insanın neyi seçeceğini ezelden bilir ve bu bilgiye göre takdir eder. Dolayısıyla insan, kaderin dışına çıkarak onu tamamen değiştiremez, ancak kaderin kendisine sunduğu imkanlar dahilinde kendi hayatını şekillendirir ve bu da kaderin bir parçasıdır. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
Bu ifade kesinlikle doğrudur. Kader ve kaza inancı, insanı pasifliğe itmez, aksine ona sorumluluk yükler. Çünkü Allah, insana akıl ve irade vermiştir. İnsan, bu iradesiyle iyi ile kötüyü, doğru ile yanlışı ayırt edebilir ve tercihler yapabilir. Yaptığı her tercih ve eylemden sorumludur. "Kaderimde varmış" diyerek yanlış bir davranışın arkasına sığınmak veya tembellik etmek doğru bir anlayış değildir. Kader inancı, insana çabalamayı, çalışmayı, dua etmeyi ve sonuçta Allah'a tevekkül etmeyi öğretir. Başarıda şımarmamayı, başarısızlıkta ise ümitsizliğe düşmemeyi sağlar. Dolayısıyla bu seçenek de doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, kader ve kaza kavramları ile ilgili yanlış olan ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
