8. sınıf türkçe 1. dönem 2. yazılı 1. senaryo meb Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?

A) Bu konuyu seninle de konuşmak istiyorum.
B) Her gün düzenli olarak kitap okurum.
C) Sınavda başarılı olmak için çok çalışmalısın.
D) Yarın pikniğe gidebiliriz belki.

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, cümlelerdeki anlatım bozukluklarını bulmaya çalışacağız. Anlatım bozukluğu, bir cümlenin anlamının açık, net ve doğru olmasını engelleyen dilbilgisel veya anlamsal hatalardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Bu konuyu seninle de konuşmak istiyorum.

  Bu cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu bulunmamaktadır. Cümle, dilbilgisi kurallarına uygun ve anlamca açıktır. "Seninle de" ifadesi, başka kişilerle konuşulduğu gibi seninle de konuşulmak istendiğini belirtir ve bir anlam fazlalığı yaratmaz.

• B) Her gün düzenli olarak kitap okurum.

  Bu cümle de dilbilgisi ve anlam açısından doğrudur. "Her gün" ve "düzenli olarak" ifadeleri birbirini pekiştirir; yani her gün yapılan eylemin bir düzene sahip olduğunu vurgular. Birbiriyle çelişen veya gereksiz bir kullanım söz konusu değildir.

• C) Sınavda başarılı olmak için çok çalışmalısın.

  Bu cümle de anlamca ve yapıca kusursuzdur. Başarılı olmanın şartını açıkça belirtir. Herhangi bir gereksiz sözcük kullanımı veya anlam karışıklığı yoktur.

• D) Yarın pikniğe gidebiliriz belki.

  İşte anlatım bozukluğunun olduğu seçenek budur! Bu cümlede gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır. Açıklayalım:

  • "Gidebiliriz" fiilindeki "-ebil-" eki, zaten bir olasılık veya ihtimal anlamı taşır. (Gitme ihtimalimiz var.)
  • "Belki" kelimesi de aynı şekilde bir olasılık veya ihtimal bildirir.

  Hem "-ebil-" eki hem de "belki" kelimesi aynı anda kullanıldığında, cümlede anlam tekrarı ve gereksiz bir ifade fazlalığı oluşur. Cümleyi düzeltmek için bu ifadelerden birini çıkarmamız gerekir:

  • "Yarın pikniğe gidebiliriz." (Yeterli ve doğru.)
  • "Yarın belki pikniğe gideriz." (Yeterli ve doğru.)

  Her iki düzeltilmiş cümle de aynı anlamı daha sade ve doğru bir şekilde ifade eder.

Cevap D seçeneğidir.