"Koşmak" fiili aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı bir anlamda kullanılmıştır?
A) Yarışta birinci olmak için çok koştu.
B) Hemen eve koşmalıyım.
C) Bütün işler onun üzerine koşuyor.
D) Otobüse yetişmek için koştu.
Sevgili öğrenciler, bu soruda "koşmak" fiilinin cümlelerde kazandığı anlamları inceleyeceğiz. Bir kelimenin gerçek anlamının yanı sıra, farklı durum ve bağlamlarda mecaz (değişmece) anlamlar da kazanabileceğini unutmayalım. Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Yarışta birinci olmak için çok koştu. Bu cümlede "koşmak" fiili, bir yerden başka bir yere hızlı adımlarla gitmek, ayaklarını çabuk çabuk atarak ilerlemek anlamında kullanılmıştır. Bu, fiilin gerçek anlamıdır.
- B) Hemen eve koşmalıyım. Burada da "koşmak" fiili, bir yere aceleyle, hızlıca gitmek anlamındadır. Tıpkı A seçeneğinde olduğu gibi, bu da fiilin gerçek anlamıdır.
- C) Bütün işler onun üzerine koşuyor. İşte bu cümlede "koşmak" fiili, diğerlerinden farklı bir anlamda kullanılmıştır. Burada işlerin fiziksel olarak birinin üzerine doğru hareket etmesi söz konusu değildir. "İşlerin birinin üzerine koşması", o kişinin çok fazla iş yükü alması, bütün sorumlulukların veya görevlerin o kişiye yığılması, o kişiye verilmesi anlamındadır. Bu kullanım, fiilin mecaz anlamıdır.
- D) Otobüse yetişmek için koştu. Bu cümlede de "koşmak" fiili, bir yere zamanında varmak veya bir şeyi yakalamak amacıyla hızlıca hareket etmek anlamındadır. Bu da fiilin gerçek anlamıdır.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçeneklerinde "koşmak" fiili fiziksel olarak hızlı hareket etme anlamında kullanılırken, C seçeneğinde "işlerin yığılması, sorumlulukların artması" gibi mecazi bir anlamda kullanılmıştır. Bu nedenle farklı anlamda kullanılan cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
