Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasından sonra Osmanlı topraklarının işgale açık hale gelmesi karşısında Türk halkının ilk tepkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
A) Osmanlı Hükümeti'nin işgallere karşı direniş çağrısı yapmasını beklemiştir.
B) İşgalci devletlerle uzlaşma yolları aramıştır.
C) Bölgesel direniş cemiyetleri kurarak işgallere karşı koymaya çalışmıştır.
D) Mustafa Kemal'in önderliğinde düzenli orduya katılmıştır.
Sevgili öğrenciler, bu soru, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından Türk halkının gösterdiği ilk tepkiyi anlamamızı istiyor. Tarihi olayları doğru bir sıraya koymak ve neden-sonuç ilişkilerini kavramak çok önemlidir. Şimdi adım adım seçenekleri inceleyelim:
- Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Önemi: Bu antlaşma, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan yenik ayrıldığını gösteren ve ağır maddeler içeren bir belgeydi. Özellikle 7. maddesi ("İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkına sahip olacaktır.") ve 24. maddesi ("Doğu Anadolu'daki altı ilde (Vilayet-i Sitte) karışıklık çıkarsa, İtilaf Devletleri bu illerin herhangi bir kısmını işgal etme hakkına sahip olacaktır.") Osmanlı topraklarını işgallere açık hale getirmişti.
- A) Osmanlı Hükümeti'nin işgallere karşı direniş çağrısı yapmasını beklemiştir: Mondros'tan sonraki Osmanlı Hükümeti, işgallere karşı güçlü bir direniş çağrısı yapmaktan acizdi. Hatta bazı hükümetler işgalcilerle iş birliği yapma eğilimindeydi. Halk, hükümetten böyle bir çağrı beklemek yerine, kendi çabalarıyla harekete geçmek zorunda kalmıştır. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.
- B) İşgalci devletlerle uzlaşma yolları aramıştır: Bu, daha çok Osmanlı Hükümeti'nin ve Saray'ın politikasıydı. Halkın genel ve ilk tepkisi uzlaşma değil, işgallere karşı koyma yönünde olmuştur. Halk, topraklarının işgal edilmesini kabul etmemiştir. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.
- C) Bölgesel direniş cemiyetleri kurarak işgallere karşı koymaya çalışmıştır: Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan hemen sonra, ülkenin çeşitli yerlerinde işgaller başlayınca, Türk halkı kendi bölgelerini savunmak amacıyla kendiliğinden örgütlenmeye başlamıştır. Bu örgütlenmeler, "Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri" gibi isimlerle anılan bölgesel direniş cemiyetleriydi. Bu cemiyetler, işgallere karşı kamuoyu oluşturmaya, protestolar düzenlemeye ve silahlı direniş grupları olan Kuvâ-yi Milliye'nin temelini atmaya çalışmışlardır. Bu, Türk halkının işgallere karşı gösterdiği ilk ve en yaygın tepkidir.
- D) Mustafa Kemal'in önderliğinde düzenli orduya katılmıştır: Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde düzenli ordunun kurulması ve Kurtuluş Savaşı'nın bu orduyla yürütülmesi, bölgesel direniş cemiyetlerinin ve Kuvâ-yi Milliye'nin ardından gelen daha sonraki bir aşamadır. İlk tepki, dağınık ve bölgesel örgütlenmeler şeklindeydi. Bu nedenle bu seçenek de ilk tepkiyi ifade etmez.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Türk halkının Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından Osmanlı topraklarının işgale açık hale gelmesi karşısında gösterdiği ilk tepki, bölgesel direniş cemiyetleri kurarak işgallere karşı koymaya çalışmak olmuştur.
Cevap C seçeneğidir.
