Sevgili öğrenciler, bu soru, Kurtuluş Savaşı dönemindeki önemli diplomatik adımlardan birini ve Birinci İnönü Savaşı'nın uluslararası alandaki yansımalarını anlamamızı istiyor. Şimdi adım adım bu soruyu inceleyelim:
- Birinci İnönü Savaşı'nın Önemi: Öncelikle, Birinci İnönü Savaşı, TBMM Hükümeti'nin düzenli ordularının Batı Cephesi'nde Yunanlılara karşı kazandığı ilk önemli zaferdir. Bu zafer, hem içeride halkın TBMM'ye olan güvenini artırmış hem de dışarıda TBMM'nin askeri gücünü ve varlığını kanıtlamıştır. Askeri başarılar, genellikle diplomatik başarıların kapısını aralar.
- Uluslararası Destek Arayışı: TBMM Hükümeti, Kurtuluş Savaşı'nı sürdürürken, özellikle İtilaf Devletleri'ne karşı uluslararası alanda destek arayışındaydı. Bu dönemde Sovyet Rusya, kendi iç sorunları ve Batılı devletlerle olan gerilimi nedeniyle TBMM Hükümeti ile ortak çıkarlar doğrultusunda yakınlaşma eğilimindeydi.
- Antlaşmanın Amacı: Birinci İnönü Zaferi'nin ardından, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki eli güçlenmişti. Bu zaferin hemen ardından Sovyet Rusya ile diplomatik ilişkileri geliştirmek ve karşılıklı tanımayı sağlamak amacıyla önemli bir antlaşma imzalandı. Bu antlaşma ile TBMM Hükümeti, uluslararası alanda ilk kez büyük bir devlet tarafından tanınmış olacaktı.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Gümrü Antlaşması: Bu antlaşma, TBMM Hükümeti'nin Doğu Cephesi'nde Ermenistan ile imzaladığı ilk antlaşmadır ve Birinci İnönü Savaşı'ndan önce gerçekleşmiştir. Sovyet Rusya ile değil, Ermenistan ile imzalanmıştır.
- B) Moskova Antlaşması: Birinci İnönü Savaşı'nın kazanılmasının ardından, 16 Mart 1921 tarihinde TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Sovyet Rusya, TBMM Hükümeti'ni ve Misak-ı Milli'yi tanıyan ilk büyük Avrupa devleti olmuştur. Ayrıca, Sovyet Rusya'dan askeri ve mali yardım alınması kararlaştırılmıştır. Bu antlaşma, TBMM Hükümeti'nin uluslararası prestijini önemli ölçüde artırmıştır.
- C) Ankara Antlaşması: Bu antlaşma, Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından 1921 yılında Fransa ile imzalanmıştır. Sovyet Rusya ile değil, Fransa ile imzalanmıştır.
- D) Lozan Antlaşması: Bu antlaşma, Kurtuluş Savaşı'nın sonunda, Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ve sınırlarını uluslararası alanda tescil eden nihai barış antlaşmasıdır. Birinci İnönü Savaşı'ndan çok sonra imzalanmıştır ve sadece Sovyet Rusya ile değil, birçok devletle imzalanmıştır.
- Sonuç: Birinci İnönü Savaşı'nın ardından TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki prestijini artıran ve Sovyet Rusya ile imzalanan antlaşma, Moskova Antlaşması'dır. Bu antlaşma, TBMM'nin diplomatik zaferlerinden biri olarak tarihe geçmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
