Sevgili öğrenciler, bu soru Millî Mücadele Dönemi'ndeki önemli bir diplomatik başarıyı ve TBMM'nin uluslararası alandaki ilk adımını anlamamızı istiyor. Adım adım inceleyelim:
- Millî Mücadele Dönemi'nde Doğu Cephesi: Kurtuluş Savaşı'mızın ilk cephelerinden biri Doğu Cephesi'dir. Bu cephede, Ermeni kuvvetlerine karşı büyük bir mücadele verilmiştir.
- Kazanılan Zafer: Kâzım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusu, Doğu Cephesi'nde Ermeni kuvvetlerine karşı önemli zaferler kazanmıştır. Bu zaferler, Ermeni meselesini çözüme kavuşturmuş ve TBMM Hükümeti'nin gücünü göstermiştir.
- Zaferin Ardından İmzalanan Antlaşma: Doğu Cephesi'ndeki askeri başarıların ardından, TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında bir antlaşma imzalanmıştır. Bu antlaşma, savaş durumunu sona erdirmiş ve yeni Türk devletinin sınırlarını belirleyen ilk uluslararası belge olmuştur.
- Gümrü Antlaşması'nın Önemi: 2/3 Aralık 1920 tarihinde imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki ilk siyasi ve hukuki başarısıdır. Bu antlaşma ile TBMM, uluslararası alanda ilk kez bir devlet tarafından tanınmış, Doğu Cephesi kapanmış ve buradaki askeri birlikler Batı Cephesi'ne kaydırılma imkanı bulmuştur.
- Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- A) Moskova Antlaşması: 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile imzalanmıştır. Önemli bir antlaşma olsa da Gümrü Antlaşması'ndan sonra gelmektedir ve ilk siyasi başarı değildir.
- C) Kars Antlaşması: 13 Ekim 1921'de Sovyet Rusya'nın aracılığıyla Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan) ile imzalanmıştır. Gümrü ve Moskova Antlaşmaları'nı teyit eden bir antlaşmadır, ilk değildir.
- D) Ankara Antlaşması: 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanmıştır. Güney Cephesi'ni kapatan ve Fransa ile ilişkileri düzenleyen bir antlaşmadır, ilk siyasi başarı değildir.
Bu bilgiler ışığında, Doğu Cephesi'ndeki zaferin ardından imzalanan ve TBMM'nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı sayılan antlaşma Gümrü Antlaşması'dır.
Cevap B seçeneğidir.
