Bir araştırmada, "kahve tüketimi" (düzenli/düzensiz) ile "uyku kalitesi" (iyi/orta/kötü) arasındaki ilişki inceleniyor. Bu durumda hangi tür değişkenler söz konusudur?
A) İki nicel değişken
B) Bir nicel, bir nitel değişken
C) İki kategorik değişken
D) Bir sürekli, bir kesikli değişken
E) İki sıralı değişken
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir araştırmada incelenen iki farklı değişkenin türlerini belirlememiz isteniyor. Değişken türlerini doğru anlamak, veri analizi ve yorumlama için çok önemlidir. Şimdi adım adım bu değişkenleri inceleyelim:
- Değişken Nedir? Bir araştırmada ölçülen, gözlemlenen veya manipüle edilen özelliklere değişken denir. Değişkenler, farklı değerler alabilirler.
- "Kahve tüketimi" değişkenini inceleyelim:
- Bu değişkenin değerleri "düzenli" veya "düzensiz" olarak belirtilmiştir.
- Bu değerler sayısal değildir, belirli kategorileri veya grupları ifade eder.
- Bu tür değişkenlere nitel (kalitatif) veya kategorik değişken denir. Bu kategoriler arasında belirli bir sıralama (örneğin, düzenli > düzensiz gibi) olmasa da, bunlar yine de kategorilerdir.
- "Uyku kalitesi" değişkenini inceleyelim:
- Bu değişkenin değerleri "iyi", "orta" veya "kötü" olarak belirtilmiştir.
- Bu değerler de sayısal değildir, belirli kategorileri ifade eder.
- Ancak, bu kategoriler arasında doğal bir sıralama veya hiyerarşi vardır (iyi > orta > kötü). Bu tür kategorik değişkenlere sıralı (ordinal) değişken denir. Sıralı değişkenler de bir tür kategorik değişkendir.
- Sonuç: Her iki değişken de (kahve tüketimi ve uyku kalitesi) kategorilere ayrıldığı için kategorik değişkenlerdir. Kahve tüketimi nominal kategorik, uyku kalitesi ise sıralı kategorik bir değişkendir. Ancak genel olarak ikisi de kategorik değişkenler sınıfına girer.
- Seçenekleri değerlendirelim:
- A) İki nicel değişken: Yanlış. Nicel değişkenler sayısal değerler alır (örneğin, yaş, kilo, boy). Bizim değişkenlerimiz kategoriktir.
- B) Bir nicel, bir nitel değişken: Yanlış. Her iki değişkenimiz de nitel (kategorik) türdedir.
- C) İki kategorik değişken: Doğru. Hem kahve tüketimi (düzenli/düzensiz) hem de uyku kalitesi (iyi/orta/kötü) kategorilere ayrılmıştır.
- D) Bir sürekli, bir kesikli değişken: Yanlış. Sürekli ve kesikli değişkenler nicel değişkenlerin alt türleridir. Bizim değişkenlerimiz nicel değildir.
- E) İki sıralı değişken: Yanlış. Uyku kalitesi sıralı bir değişkendir ancak kahve tüketimi (düzenli/düzensiz) genellikle nominal (sırasız) kategorik olarak kabul edilir. Ancak daha genel ve doğru ifade "iki kategorik değişken"dir.
Bu nedenle, her iki değişken de kategorik olduğu için en uygun seçenek C'dir.
Cevap C seçeneğidir.
