Merhaba sevgili öğrenciler! Kimyasal ve fiziksel değişimler, maddeyi anlamamız için çok temel kavramlardır. Gelin, bu soruyu adım adım inceleyerek hangi tepkimenin kimyasal bir değişim olduğunu birlikte bulalım.
Öncelikle, kimyasal değişim ve fiziksel değişim arasındaki farkı hatırlayalım:
- Fiziksel değişimlerde maddenin kimyasal yapısı değişmez, sadece fiziksel hali (şekli, boyutu, fiziksel durumu) değişir. Yeni bir madde oluşmaz. Bu tür değişimler genellikle geri döndürülebilir.
- Kimyasal değişimlerde ise maddenin kimyasal yapısı tamamen değişir ve yepyeni özelliklere sahip bir veya daha fazla yeni madde oluşur. Bu tür değişimler genellikle geri döndürülemez.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Suyun kaynaması:
- Su ($H_2O$) kaynadığında, sıvı halden gaz haline (buhar) geçer.
- Bu süreçte su moleküllerinin kimyasal yapısı değişmez, hala $H_2O$ molekülleridir. Sadece moleküller arası uzaklık ve hareketlilik artar.
- Bu bir fiziksel değişimdir.
- B) Buzun erimesi:
- Buz ($H_2O$) eridiğinde, katı halden sıvı hale geçer.
- Tıpkı kaynamada olduğu gibi, su moleküllerinin kimyasal yapısı değişmez, hala $H_2O$ molekülleridir. Sadece moleküller arası düzen bozulur.
- Bu da bir fiziksel değişimdir.
- C) Demirin paslanması:
- Demir ($Fe$), hava ve nem ile temas ettiğinde oksijenle ($O_2$) tepkimeye girer ve demir oksit ($Fe_2O_3$, yani pas) adı verilen yeni bir madde oluşturur.
- Pasın özellikleri demirin özelliklerinden tamamen farklıdır (rengi, dayanıklılığı vb.). Demir parlak ve sert bir metal iken, pas kırmızımsı kahverengi ve ufalanan bir maddedir.
- Bu süreçte maddenin kimyasal yapısı kökten değiştiği ve yeni bir madde oluştuğu için bu bir kimyasal değişimdir.
- D) Şekerin suda çözünmesi:
- Şeker suda çözündüğünde, şeker molekülleri su molekülleri arasında dağılır.
- Ne şeker ne de su moleküllerinin kimyasal yapısı değişir. Suyu buharlaştırırsak şekeri geri elde edebiliriz.
- Bu bir fiziksel değişimdir.
Gördüğümüz gibi, demirin paslanması sırasında tamamen yeni bir madde oluşur ve demirin kimyasal yapısı değişir. Diğer seçeneklerde ise sadece maddenin fiziksel hali veya görünümü değişir, kimyasal yapısı aynı kalır.
Cevap C seçeneğidir.
