Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyılda Yeniçeri Ocağı'nın bozulmasının nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Ocağa usulsüz alımların yapılması
B) Askerliğin bir meslek olarak görülmemesi
C) Ulufe (maaş) dağıtımında adaletsizliklerin yaşanması
D) Yeniçerilerin devlet işlerine karışması
E) Avrupa ordularının teknik üstünlüğü
Sevgili öğrenciler, bu soru, Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyılda Yeniçeri Ocağı'nın yaşadığı köklü değişimleri ve bozulma süreçlerini anlamamızı istiyor. Yeniçeri Ocağı, başlangıçta Osmanlı'nın en seçkin ve disiplinli askeri birliği iken, zamanla çeşitli iç sorunlar nedeniyle eski gücünü ve etkinliğini kaybetmiştir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ocağa usulsüz alımların yapılması: Yeniçeri Ocağı'na başlangıçta devşirme sistemiyle çok sıkı kurallar çerçevesinde asker alınırdı. Ancak 17. yüzyıldan itibaren bu kurallar gevşetildi. Ocağa dışarıdan, hatta mesleği askerlik olmayan kişiler (esnaf, tüccar vb.) rüşvetle veya iltimasla girmeye başladı. Bu durum, ocağın askeri disiplinini ve savaş yeteneğini ciddi şekilde zayıflattı. Dolayısıyla bu, bozulmanın önemli bir nedenidir.
- B) Askerliğin bir meslek olarak görülmemesi: Bu ifade biraz yanıltıcı olabilir. Yeniçeriler askerliği bir meslek olarak görüyorlardı, ancak bu mesleği sadece bir geçim kaynağı ve ayrıcalık olarak görmeye başladılar. Askerlik dışı işlerle uğraşmaları, evlenmeleri ve çocuklarının da ocağa alınmasını istemeleri, onların tam zamanlı ve disiplinli birer asker olmaktan uzaklaşmasına neden oldu. Yani, askerliği sadece bir meslek olarak değil, aynı zamanda bir yaşam biçimi ve ayrıcalıklar bütünü olarak görmeleri, asli görevlerinden uzaklaşmalarına yol açtı. Bu da bozulmanın nedenlerinden biridir.
- C) Ulufe (maaş) dağıtımında adaletsizliklerin yaşanması: Yeniçerilerin maaşları olan ulufe, zaman zaman geç ödenir veya eksik dağıtılırdı. Ayrıca, ocağa usulsüz girenlerin de maaş alması, gerçek askerlerin haklarının azalmasına neden oluyordu. Bu durum, Yeniçeriler arasında huzursuzluğa, isyanlara ve motivasyon kaybına yol açtı. Bu da bozulmanın önemli bir nedenidir.
- D) Yeniçerilerin devlet işlerine karışması: 17. yüzyılda Yeniçeriler, sadece askeri görevleriyle yetinmeyip siyasi bir güç haline geldiler. Padişahları tahttan indirme, vezirleri atama veya görevden alma gibi devlet işlerine müdahale etmeye başladılar. Bu durum, merkezi otoriteyi zayıflattı ve devlet yönetiminde büyük istikrarsızlıklara yol açtı. Bu da bozulmanın en önemli nedenlerinden biridir.
- E) Avrupa ordularının teknik üstünlüğü: Avrupa ordularının 17. yüzyılda ateşli silahlar ve askeri taktikler konusunda Osmanlı'ya göre üstünlük sağlaması, Osmanlı ordusunun (dolayısıyla Yeniçerilerin) savaşlardaki başarısızlıklarını ortaya koyan bir faktördür. Ancak bu durum, Yeniçeri Ocağı'nın içsel bozulmasının bir nedeni değil, aksine ocağın zaten bozulmuş olmasının ve kendini yenileyememesinin bir sonucu veya bu bozulmayı daha belirgin hale getiren dışsal bir faktördür. Yeniçeri Ocağı'nın kendi içindeki disiplinsizlik, usulsüzlük ve siyasete karışma gibi sorunlar, Avrupa'nın askeri gelişiminden bağımsız olarak ortaya çıkmıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Avrupa ordularının teknik üstünlüğü, Yeniçeri Ocağı'nın kendi içindeki bozulmanın bir nedeni değil, bu bozulmanın sonuçlarından biri veya dışsal bir karşılaştırma noktasıdır.
Cevap E seçeneğidir.
