Sevgili öğrenciler, bu soruda doğanın insan etkisi olmadan, kendi kendine zamanla nasıl değiştiğini ifade eden kavramı bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Beşerî değişim: "Beşerî" kelimesi, insanla ilgili, insana ait olan demektir. Dolayısıyla beşerî değişim, insanların faaliyetleri, kararları veya varlığı sonucunda meydana gelen değişiklikleri ifade eder. Soru metninde "insan etkisi olmadan" ifadesi geçtiği için bu seçenek doğru olamaz.
- B) Doğal değişim: "Doğal" kelimesi, doğada kendiliğinden olan, insan eli değmemiş, insan müdahalesi olmadan gerçekleşen olayları ve süreçleri tanımlar. Dağların aşınması, nehir yataklarının değişmesi, volkanik patlamalar, depremler, iklimin doğal döngüleri gibi olaylar, doğanın kendi kendine zamanla değişmesine örneklerdir. Soru metnindeki "insan etkisi olmadan, doğanın kendi kendine zamanla değişmesi" tanımıyla birebir örtüşmektedir.
- C) Kültürel değişim: Kültürel değişim, bir toplumun inançları, değerleri, gelenekleri, sanatları, yaşam biçimleri gibi kültürel unsurlarında zamanla meydana gelen değişikliklerdir. Bu değişimler tamamen insan topluluklarının etkileşimi ve gelişimi sonucunda ortaya çıkar. Bu nedenle sorudaki "insan etkisi olmadan" ifadesiyle çelişir.
- D) Sosyal değişim: Sosyal değişim, bir toplumun yapısında, kurumlarında, ilişkilerinde ve yaşam tarzında meydana gelen köklü değişiklikleri ifade eder. Bu da insan topluluklarının etkileşimi, teknolojik gelişmeler, ekonomik faktörler gibi insan kaynaklı nedenlerle gerçekleşir. Dolayısıyla bu seçenek de sorunun tanımına uymaz.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, insan etkisi olmadan, doğanın kendi kendine zamanla değişmesine verilen ad "Doğal değişim"dir.
Cevap B seçeneğidir.
