🎓 5. sınıf sosyal bilgiler 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 6 - Ders Notu
Bu ders notu, 5. sınıf sosyal bilgiler 1. dönem 2. yazılı sınavının 3. senaryosuna (Test 6) hazırlık için hazırlanmıştır. Temel olarak iklim, bitki örtüsü, nüfus dağılımı ve doğal afetler konularını kapsamaktadır.
📌 İklim ve Hava Olayları
İklim, bir bölgedeki uzun yıllar boyunca gözlemlenen ortalama hava koşullarıdır. Hava olayları ise kısa süreli atmosfer olaylarıdır (yağmur, kar, rüzgar vb.).
- İklimi etkileyen faktörler: Enlem, yükselti, denize yakınlık, yer şekilleri.
- Türkiye'de görülen başlıca iklim tipleri: Karadeniz iklimi, Akdeniz iklimi, Karasal iklim.
- Karadeniz iklimi: Her mevsim yağışlı, ılıman.
- Akdeniz iklimi: Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı.
- Karasal iklim: Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlı.
⚠️ Dikkat: İklim ve hava olayları arasındaki farkı karıştırmayın. İklim uzun süreli, hava olayları kısa sürelidir.
📌 Bitki Örtüsü
Bitki örtüsü, bir bölgede doğal olarak yetişen bitki topluluğudur. İklim, bitki örtüsünü doğrudan etkiler.
- Karadeniz ikliminin bitki örtüsü: Ormanlar (geniş yapraklı ve iğne yapraklı).
- Akdeniz ikliminin bitki örtüsü: Maki (kısa boylu çalılıklar).
- Karasal iklimin bitki örtüsü: Bozkır (otlaklar).
💡 İpucu: İklimin özelliklerini bilirseniz, o bölgedeki bitki örtüsünü tahmin edebilirsiniz.
📌 Nüfus ve Yerleşme
Nüfus, belirli bir alanda yaşayan insan sayısıdır. Nüfusun dağılımı her yerde aynı değildir. Bazı yerler daha yoğun nüfusluyken, bazı yerler daha seyrek nüfusludur.
- Nüfusu etkileyen faktörler: İklim, yer şekilleri, su kaynakları, toprak verimliliği, ulaşım, sanayi, turizm.
- Türkiye'de nüfusun yoğun olduğu yerler: Kıyı bölgeleri, sanayi bölgeleri.
- Türkiye'de nüfusun seyrek olduğu yerler: Dağlık bölgeler, kurak bölgeler.
⚠️ Dikkat: Nüfus yoğunluğu ile nüfus miktarı farklı kavramlardır. Nüfus yoğunluğu, birim alana düşen insan sayısıdır.
📌 Doğal Afetler
Doğal afetler, doğal süreçler sonucu meydana gelen ve insanlara zarar veren olaylardır.
- Başlıca doğal afetler: Deprem, sel, heyelan, erozyon, çığ, yangın.
- Deprem: Yer kabuğundaki ani kırılmalar sonucu oluşan sarsıntılar.
- Sel: Aşırı yağışlar veya kar erimeleri sonucu oluşan su baskınları.
- Heyelan: Toprak veya kaya kütlelerinin eğim doğrultusunda hareket etmesi.
- Erozyon: Toprağın su veya rüzgar etkisiyle aşınması.
💡 İpucu: Doğal afetlere karşı alınabilecek önlemler, can ve mal kaybını azaltır.
