Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek iç ve dış kuvvetlerin ne olduğunu ve yeryüzünü nasıl şekillendirdiğini daha iyi anlayacağız. Unutmayın, coğrafya öğrenmek dünyayı anlamaktır!
İç Kuvvetler ve Dış Kuvvetler:
- İç kuvvetler, yerin içinden kaynaklanan ve yeryüzünü şekillendiren kuvvetlerdir. Bunlar arasında tektonik hareketler (depremler, dağ oluşumu), volkanizma ve orojenez (kıvrılma ve kırılma yoluyla dağ oluşumu) bulunur.
- Dış kuvvetler ise güneş, rüzgar, su ve buz gibi etkenlerle yeryüzünü aşındıran, taşıyan ve biriktiren kuvvetlerdir.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Dağlar: Dağlar, genellikle tektonik hareketler (levhaların çarpışması) veya volkanizma sonucu oluşur. Bu nedenle iç kuvvetlerin etkisiyle oluşmuştur.
- B) Ovalar: Ovalar, tektonik çöküntüler sonucu oluşabileceği gibi, akarsuların taşıdığı malzemeleri biriktirmesiyle de oluşabilir. Ancak soruda iç kuvvetlerin etkisiyle oluşmayan sorulduğu için bu seçeneği eleyemeyiz.
- C) Volkanik Adalar: Volkanik adalar, su altındaki volkanik faaliyetler sonucu oluşur. Yani iç kuvvetlerin bir ürünüdür.
- D) Kırık Hatları: Kırık hatları (fay hatları), tektonik hareketler sonucu yer kabuğunda meydana gelen kırılmalarla oluşur. Bu da iç kuvvetlerin etkisidir.
- E) Delta Ovaları: Delta ovaları, akarsuların taşıdığı alüvyonları denize veya göle döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşur. Bu biriktirme süreci tamamen dış kuvvetlerin (akarsuların) etkisiyle gerçekleşir.
Sonuç: Delta ovaları, akarsuların taşıdığı malzemeleri biriktirmesiyle oluştuğu için dış kuvvetlerin etkisiyle meydana gelir. Diğer seçeneklerdeki oluşumlar ise iç kuvvetlerin etkisiyle gerçekleşir.
Cevap E seçeneğidir.
