Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Bugün ki toplantı çok önemli.
B) Yarınki sınav için çok çalıştım.
C) Sen de mi bizimle geleceksin?
D) Bu konuyu da hallettik.
Sevgili öğrenciler, Türkçemizin doğru ve etkili kullanımı için yazım kurallarına dikkat etmek çok önemlidir. Bu soruda da sıkça karıştırılan "ki" ve "de/da" eklerinin/bağlaçlarının yazımını inceleyeceğiz. Haydi, her bir seçeneği adım adım değerlendirelim:
- "Ki"nin Yazımı Kuralı:
- Türkçede iki tür "ki" vardır: bağlaç olan "ki" ve ek olan "-ki".
- Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı genellikle bozulmaz veya sadece vurgu değişir. (Örnek: "Duydum ki gelmiş.")
- Ek olan "-ki" (sıfat yapan -ki veya ilgi zamiri olan -ki) ise her zaman kelimeye bitişik yazılır. Bu "-ki" eki, bir ismin yerini tutar veya bir ismi niteler. (Örnek: "Evdeki kedi", "Seninki daha güzel.")
- Pratik bir yöntem olarak, kelimeye "-ler" eki getirildiğinde anlamlı oluyorsa bitişik, anlamsız oluyorsa ayrı yazılır. (Örnek: "Bugünküler" anlamlı, "Duydumkiler" anlamsız.)
- "De/Da"nın Yazımı Kuralı:
- Türkçede iki tür "de/da" vardır: bağlaç olan "de/da" ve ek olan "-de/-da" (bulunma hâl eki).
- Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır ve cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz. (Örnek: "Sen de gel." cümlesinden "de" çıkarıldığında "Sen gel." anlamlı kalır.)
- Ek olan "-de/-da" (bulunma hâl eki) ise her zaman kelimeye bitişik yazılır ve cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur. (Örnek: "Evde kimse yok." cümlesinden "de" çıkarıldığında "Ev kimse yok." anlamsız olur.)
Şimdi seçenekleri bu kurallar ışığında inceleyelim:
- A) Bugün ki toplantı çok önemli.
- Buradaki "ki", "toplantı" kelimesini niteleyen bir sıfat türetmiştir. Yani "bugüne ait olan toplantı" anlamındadır. Bu durumda "ki" ektir ve kelimeye bitişik yazılması gerekir: "Bugünkü".
- "Bugünkiler" dediğimizde anlamlı olduğu için bitişik yazılmalıdır.
- Bu nedenle bu cümlede bir yazım yanlışı vardır.
- B) Yarınki sınav için çok çalıştım.
- Buradaki "ki", "sınav" kelimesini niteleyen bir sıfat türetmiştir ("yarına ait olan sınav"). Doğru bir şekilde kelimeye bitişik yazılmıştır: "Yarınki".
- "Yarınkiler" dediğimizde anlamlı olduğu için bitişik yazım doğrudur.
- Bu cümlede yazım yanlışı yoktur.
- C) Sen de mi bizimle geleceksin?
- Buradaki "de", bağlaç olan "de"dir ve "sen de dâhil" anlamı katmaktadır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz ("Sen mi bizimle geleceksin?"). Bu nedenle ayrı yazılması doğrudur.
- "Mi" soru eki de her zaman ayrı yazılır.
- Bu cümlede yazım yanlışı yoktur.
- D) Bu konuyu da hallettik.
- Buradaki "da", bağlaç olan "da"dır ve "bu konuyu da dâhil" anlamı katmaktadır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz ("Bu konuyu hallettik."). Bu nedenle ayrı yazılması doğrudur.
- Bu cümlede yazım yanlışı yoktur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yazım yanlışı olan cümle A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
