🎓 6. sınıf bilişim teknolojileri 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 1 - Ders Notu
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu ders notu, bilişim teknolojileri dersinin 1. dönem 2. yazılısında karşılaşabileceğiniz temel konuları sade ve anlaşılır bir şekilde özetlemek için hazırlandı. İnternet güvenliği, dijital etik kurallar ve bilgisayarın temel çalışma prensipleri gibi önemli başlıkları birlikte gözden geçireceğiz.
🌐 İnternet ve Güvenli Kullanım
İnternet, bilgiye ulaşmanın ve iletişim kurmanın harika bir yolu olsa da, güvenliğimizi sağlamak çok önemlidir. İnterneti bilinçli ve dikkatli kullanmalıyız.
- İnternet Nedir? Dünya genelinde milyarlarca bilgisayarı ve ağı birbirine bağlayan dev bir iletişim ağıdır.
- Arama Motorları: Bilgi aramak için kullandığımız Google, Yandex gibi web siteleridir. Doğru anahtar kelimelerle istediğimiz bilgiye hızlıca ulaşabiliriz.
- E-posta (Elektronik Posta): İnternet üzerinden mesaj gönderip almamızı sağlayan dijital mektup servisidir.
- Güçlü Parola Oluşturma: En az 8 karakterli, büyük/küçük harf, rakam ve özel karakterler ($!%&) içeren parolalar kullanmalıyız. Kolay tahmin edilebilir olmamalıdır.
- Kişisel Bilgilerin Paylaşımı: Adres, telefon numarası, okul bilgisi gibi kişisel bilgilerimizi internette tanımadığımız kişilerle asla paylaşmamalıyız.
- Siber Zorbalık: İnternet üzerinden bir başkasına kötü söz söylemek, rahatsız etmek veya utandırmak siber zorbalıktır. Böyle bir durumla karşılaşırsak mutlaka bir büyüğümüze haber vermeliyiz.
⚠️ Dikkat: Bilmediğiniz linklere tıklamayın ve tanımadığınız kişilerden gelen dosyaları indirmeyin. Virüs içerebilirler!
⚖️ Bilişim Etiği ve Telif Hakları
İnterneti kullanırken uymamız gereken bazı ahlaki kurallar ve başkalarının haklarına saygı göstermemiz gereken durumlar vardır. Buna bilişim etiği denir.
- Dijital Vatandaşlık: İnterneti ve teknolojiyi sorumlu, etik ve güvenli bir şekilde kullanma becerisine sahip olmaktır. İyi bir dijital vatandaş, başkalarına saygı duyar ve yasalara uyar.
- Telif Hakkı (Copyright): Bir eseri (kitap, müzik, fotoğraf, yazılım vb.) oluşturan kişinin, o eser üzerindeki yasal haklarıdır. Başkasına ait bir eseri izinsiz kullanmak veya kopyalamak yasa dışıdır.
- İntihal (Plagiarism): Başkasına ait bir fikri, eseri veya bilgiyi kendi eserin gibi göstermek, kaynak belirtmeden kullanmaktır. Bu akademik ve etik olmayan bir davranıştır.
- Etik Kurallar: İnternette başkalarına saygılı olmak, doğru bilgi paylaşmak, yalan haber yaymamak, kötü içeriklerden uzak durmak gibi kurallardır.
💡 İpucu: Bir başkasının çalışmasını kullanırken mutlaka sahibini belirtmeli ve izin almalıyız. Bu, hem yasal hem de etik bir davranıştır.
📂 Dosya Yönetimi ve Bilgisayarın Temel Yapısı
Bilgisayarımızda bilgileri düzenli tutmak ve bilgisayarın nasıl çalıştığını anlamak önemlidir. Dosyalar, klasörler ve bilgisayarın ana parçaları bu konuda bize yardımcı olur.
- Dosya: Bilgisayarda kaydedilen her türlü bilgiye dosya denir. (Örn: metin belgesi, fotoğraf, müzik, video). Her dosyanın bir adı ve uzantısı vardır (örneğin: "rapor.docx", "tatil.jpg").
- Klasör (Dizin): Dosyaları düzenlemek ve gruplandırmak için kullanılan sanal kutulardır. Klasörlerin içine başka klasörler de koyabiliriz.
- Dosya İşlemleri:
- Oluşturma: Yeni bir dosya veya klasör yapmak.
- Kopyalama: Bir dosyanın veya klasörün aynısını başka bir yere çoğaltmak.
- Taşıma: Bir dosya veya klasörü bir yerden alıp başka bir yere götürmek (eski yerinde kalmaz).
- Silme: Bir dosya veya klasörü bilgisayardan kaldırmak. Genellikle önce Geri Dönüşüm Kutusu'na gider.
- Geri Dönüşüm Kutusu: Silinen dosyaların geçici olarak tutulduğu yerdir. Buradan dosyaları geri alabilir veya kalıcı olarak silebiliriz.
- Donanım: Bilgisayarın elle tutulur, gözle görülür fiziksel parçalarıdır (Klavye, fare, monitör, kasa, işlemci, RAM).
- Yazılım: Bilgisayarın çalışmasını sağlayan, programlar ve komutlardır. (İşletim sistemi: Windows, macOS; Uygulama yazılımları: Word, Photoshop, oyunlar).
💡 İpucu: Dosyalarınıza anlamlı isimler verin ve onları düzenli klasörlerde saklayın. Böylece aradığınızı kolayca bulabilirsiniz.
