🎓 6. sınıf bilişim teknolojileri 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 2 - Ders Notu
Sevgili öğrenciler, bu ders notu 6. sınıf bilişim teknolojileri dersinin 1. dönem 2. yazılı sınavında karşınıza çıkabilecek temel konuları özetlemektedir. Bilgisayarın ana yapısından güvenli internet kullanımına, dosya yönetiminden temel programlama mantığına kadar önemli bilgileri burada bulabilirsiniz.
📌 Bilgisayarın Temel Yapısı: Donanım ve Yazılım
Bilgisayarımız iki ana bölümden oluşur: Dokunabildiğimiz her şey donanım, bilgisayarın çalışmasını sağlayan görünmez komutlar ise yazılımdır.
- Donanım: Bilgisayarın fiziksel parçalarıdır. Fare, klavye, monitör, kasa, işlemci, RAM gibi.
- Yazılım: Bilgisayarın belirli görevleri yerine getirmesini sağlayan programlar ve komutlardır. İşletim sistemi, oyunlar, kelime işlemciler gibi.
💡 İpucu: Donanım bir araba gibidir, yazılım ise o arabayı sürmek için gerekli olan ehliyet ve yol haritası gibi düşünebilirsiniz.
📌 Bilgisayar Donanım Birimleri
Bilgisayarın farklı görevleri için özel donanım birimleri vardır.
- Giriş Birimleri: Bilgisayara veri göndermemizi sağlar. (Klavye, fare, mikrofon, tarayıcı, kamera)
- Çıkış Birimleri: Bilgisayardan gelen verileri bize gösterir veya iletir. (Monitör, yazıcı, hoparlör, kulaklık)
- Depolama Birimleri: Verileri kalıcı olarak saklar. (Sabit disk (HDD/SSD), USB bellek, hafıza kartı)
- İşlemci (CPU): Bilgisayarın beynidir, tüm hesaplama ve işlemleri yapar.
- Bellek (RAM): Bilgisayarın geçici hafızasıdır, çalışan programların ve verilerin hızlıca erişildiği yerdir. Bilgisayar kapanınca içindeki bilgiler silinir.
📌 Yazılım Türleri
Yazılımlar genel olarak ikiye ayrılır.
- Sistem Yazılımları (İşletim Sistemi): Bilgisayarın çalışmasını sağlayan, donanımı yöneten ve diğer programların çalışması için ortam hazırlayan ana yazılımdır. (Windows, macOS, Linux, Android, iOS)
- Uygulama Yazılımları: Belirli bir işi yapmak için kullanılan programlardır. (Word, Excel, PowerPoint, Google Chrome, oyunlar, çizim programları)
📌 Dosya ve Klasör Yönetimi
Bilgisayardaki bilgileri düzenli tutmak için dosya ve klasörleri kullanırız.
- Dosya: Bilgisayarda kaydedilen her türlü bilgiye verilen isimdir. (Fotoğraf, yazı, müzik, video)
- Klasör (Dizin): Dosyaları bir arada tutmaya yarayan sanal kutulardır. Klasörlerin içine başka klasörler de konulabilir.
- Dosya Uzantısı: Bir dosyanın türünü belirten, dosya adından sonra nokta (.) ile ayrılan harflerdir. (
.docx Word belgesi, .jpg resim, .mp3 müzik, .exe çalıştırılabilir program)
- Dosya İşlemleri: Dosyaları ve klasörleri kopyalama, taşıma, silme, yeniden adlandırma gibi eylemlerdir.
⚠️ Dikkat: Dosyaları silerken dikkatli olun. Silinen dosyalar genellikle Geri Dönüşüm Kutusu'na gider ama oradan da silinirse geri getirmek zor olabilir.
📌 İnternet ve Ağ Kavramları
İnternet, dünya genelindeki bilgisayarları birbirine bağlayan dev bir ağdır.
- İnternet: Milyonlarca bilgisayarın ve cihazın birbirine bağlı olduğu küresel bir iletişim ağıdır.
- Web Tarayıcısı: İnternet sayfalarını görüntülememizi sağlayan programlardır. (Google Chrome, Mozilla Firefox, Microsoft Edge, Safari)
- Arama Motoru: İnternette bilgi bulmamızı sağlayan web siteleridir. (Google, Yandex, Bing)
- URL (Uniform Resource Locator): Her web sayfasının kendine özgü adresidir. (Örn:
https://www.meb.gov.tr)
📌 Güvenli İnternet Kullanımı ve Dijital Vatandaşlık
İnterneti doğru ve güvenli kullanmak çok önemlidir.
- Kişisel Bilgilerin Gizliliği: Adınız, soyadınız, adresiniz, telefon numaranız gibi özel bilgileri internette tanımadığınız kişilerle paylaşmayın.
- Güçlü Şifre Oluşturma: En az 8 karakterli, büyük/küçük harf, rakam ve özel karakterler içeren şifreler kullanın. Farklı sitelerde farklı şifreler kullanmaya özen gösterin.
- Siber Zorbalık: İnternet üzerinden başkalarına kötü söz söylemek, dalga geçmek veya rahatsız etmek siber zorbalıktır. Böyle bir durumla karşılaşırsanız bir büyüğünüze haber verin.
- Virüsler ve Kötü Amaçlı Yazılımlar: Bilgisayarınıza zarar verebilecek programlardır. Bilmediğiniz e-postaları açmayın, güvenilir olmayan sitelerden dosya indirmeyin. Antivirüs programı kullanın.
- Telif Hakları: Başkalarına ait fotoğraf, müzik, yazı, video gibi içerikleri izinsiz kullanmak telif hakkı ihlalidir. Eser sahibinin izni olmadan kullanmayın.
- Dijital Vatandaşlık: İnterneti kullanırken sorumluluk sahibi olmak, başkalarına saygı göstermek ve yasalara uygun davranmaktır.
💡 İpucu: İnternette gördüğünüz her bilginin doğru olmayabileceğini unutmayın. Bilgileri farklı kaynaklardan kontrol etmek önemlidir.
📌 Algoritma ve Temel Programlama Mantığı
Programlama, bilgisayara ne yapacağını adım adım anlatmaktır. Algoritma ise bu adımların planıdır.
- Algoritma: Bir problemi çözmek veya belirli bir görevi tamamlamak için izlenen adım adım talimatlar dizisidir. (Örn: Çay demleme algoritması, okula gitme algoritması)
- Sıra: Algoritmada adımların belirli bir düzende, art arda takip edilmesidir.
- Tekrar (Döngü): Bir veya daha fazla adımın belirli bir koşul sağlanana kadar veya belirli sayıda tekrarlanmasıdır. (Örn: 10 kere "Merhaba" yaz)
- Koşul (Karar): Bir durumun doğru olup olmadığına göre farklı yollar izlenmesidir. (Örn: Eğer hava yağmurluysa şemsiye al, değilse alma)
📝 Örnek: Bir bardak su doldurma algoritması:
1. Bardağı al.
2. Musluğu aç.
3. Bardağın dolmasını bekle.
4. Musluğu kapat.
5. Bardağı yerine koy.
