🎓 6. sınıf bilişim teknolojileri 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 3 - Ders Notu
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu ders notu, 6. sınıf bilişim teknolojileri dersinin 1. dönem 2. yazılı sınavında karşılaşabileceğiniz temel konuları kapsar. Bilgisayarın parçaları, yazılımlar, internet güvenliği ve temel programlama mantığı gibi önemli başlıkları birlikte gözden geçireceğiz.
📌 Bilgisayarın Donanım ve Yazılım Temelleri
Bilgisayarlar, iç içe çalışan donanım ve yazılım olmak üzere iki ana bölümden oluşur. Bu iki bölüm birbirini tamamlar ve bilgisayarın işlevini yerine getirmesini sağlar.
- Donanım (Hardware): Bilgisayarın elle tutulur, gözle görülür fiziksel parçalarıdır. Örneğin klavye, fare, monitör, kasa, işlemci, RAM gibi.
- Yazılım (Software): Bilgisayarın donanımını yöneten ve belirli görevleri yerine getirmesini sağlayan programlar ve komutlardır. Örneğin işletim sistemi, oyunlar, kelime işlemci programları gibi.
💡 İpucu: Donanım bir araba gibidir, yazılım ise arabanın nasıl sürüleceğini anlatan kullanım kılavuzu veya sürücüdür. İkisi olmadan araba hareket etmez!
📌 İşletim Sistemleri ve Uygulama Yazılımları
Yazılımlar da kendi içinde farklı türlere ayrılır. En temel yazılım türleri işletim sistemleri ve uygulama yazılımlarıdır.
- İşletim Sistemi (Operating System - OS): Bilgisayarın tüm donanımını yöneten, diğer yazılımların çalışmasını sağlayan ve kullanıcı ile bilgisayar arasındaki iletişimi kuran ana yazılımdır. Örnekler: Windows, macOS, Linux, Android, iOS.
- Uygulama Yazılımları: Belirli bir görevi yerine getirmek için tasarlanmış yazılımlardır. Kullanıcıların işlerini yapmasına yardımcı olurlar. Örnekler: Microsoft Word (kelime işlemci), Google Chrome (internet tarayıcı), Photoshop (resim düzenleme), oyunlar.
⚠️ Dikkat: İşletim sistemi olmadan bilgisayar çalışmaz. Uygulama yazılımları ise işletim sistemi üzerinde çalışır.
📌 Dosya ve Klasör Yönetimi
Bilgisayarda bilgileri düzenli bir şekilde saklamak için dosya ve klasörleri kullanırız. Bu, aradığımızı kolayca bulmamızı sağlar.
- Dosya: Bilgisayardaki bilgilerin (resim, yazı, müzik, video vb.) saklandığı birimlerdir. Her dosyanın bir adı ve uzantısı (örneğin .jpg, .docx, .mp3) vardır.
- Klasör (Dizin): Dosyaları düzenlemek ve gruplamak için kullanılan sanal kutulardır. Klasörlerin içine başka klasörler de konulabilir.
- Dosya ve Klasör İşlemleri: Yeni oluşturma, silme, kopyalama, taşıma, yeniden adlandırma gibi işlemlerle bilgisayarımızdaki verileri düzenleriz.
💡 İpucu: Klasörleri evinizdeki çekmecelere benzetebilirsiniz. Her çekmecede (klasörde) farklı türde eşyalar (dosyalar) bulunur.
📌 İnternet ve Güvenli İnternet Kullanımı
İnternet, dünya genelindeki milyonlarca bilgisayarın birbirine bağlı olduğu büyük bir ağdır. İnternet kullanırken güvenliğimize dikkat etmemiz çok önemlidir.
- İnternet: Bilgiye ulaşma, iletişim kurma, eğlenme ve alışveriş yapma gibi birçok imkan sunan küresel bir bilgisayar ağıdır.
- Arama Motorları: İnternette bilgi bulmamızı sağlayan web siteleridir. Örnekler: Google, Yandex, Bing.
- Siber Zorbalık: İnternet veya dijital teknolojiler aracılığıyla bir kişiye kasıtlı olarak zarar verme, utandırma veya tehdit etme eylemidir.
- Kişisel Bilgi Güvenliği: Ad, soyad, adres, telefon numarası gibi özel bilgilerimizi internette paylaşırken dikkatli olmalıyız. Tanımadığımız kişilerle bu bilgileri paylaşmaktan kaçınmalıyız.
- Parola Güvenliği: Kolay tahmin edilemeyen, büyük/küçük harf, rakam ve sembol içeren güçlü parolalar kullanmalı ve bunları kimseyle paylaşmamalıyız.
⚠️ Dikkat: İnternette tanımadığınız kişilerle sohbet etmeyin, şüpheli linklere tıklamayın ve kişisel bilgilerinizi koruyun.
📌 Dijital Vatandaşlık ve Etik Değerler
Dijital vatandaşlık, interneti ve dijital teknolojileri sorumlu, etik ve güvenli bir şekilde kullanma becerisidir. İnternet ortamında da gerçek hayattaki gibi belirli kurallara uymamız gerekir.
- Dijital Ayak İzi: İnternette yaptığımız her şeyin (paylaşımlar, beğeniler, aramalar) dijital ortamda bıraktığı izdir. Bu iz kalıcı olabilir.
- Telif Hakları: Bir eseri (müzik, film, kitap, fotoğraf vb.) oluşturan kişinin yasal haklarıdır. Başkalarının eserlerini izinsiz kullanmak doğru değildir.
- Siber Nezaket: İnternet ortamında başkalarına karşı saygılı ve kibar olmak, küfürden ve kaba sözlerden kaçınmaktır.
- Siber Güvenlik: Dijital ortamda kendimizi ve bilgilerimizi tehditlerden korumak için aldığımız önlemlerin bütünüdür.
💡 İpucu: İnternette başkalarına nasıl davranılmasını istiyorsan, sen de öyle davranmalısın.
📌 Temel Algoritma ve Programlama Mantığı
Algoritma, bir problemi çözmek veya belirli bir görevi tamamlamak için adım adım izlenmesi gereken talimatlar dizisidir. Programlama ise bu algoritmaları bilgisayarın anlayacağı bir dile çevirmektir.
- Algoritma: Bir işi yapmak için gerekli olan adımların sıralı ve mantıklı bir şekilde yazılmasıdır. Örneğin, "çay demleme algoritması" veya "okula gitme algoritması".
- Akış Şeması: Algoritmaları görsel olarak temsil etmek için kullanılan semboller ve oklarla oluşturulmuş diyagramlardır. Başlangıç, bitiş, işlem, karar verme gibi adımları gösterir.
- Sıralı Adımlar: Bir algoritmadaki adımların belirli bir sıra ile takip edilmesidir. Adımların sırası önemlidir.
- Tekrar (Döngü): Bir veya birden fazla adımın belirli bir koşul sağlanana kadar veya belirli bir sayıda tekrarlanmasıdır. Örneğin, "5 kere zıpla".
- Karar Verme (Koşul): Bir durumun doğru olup olmadığına bakılarak farklı yollar izlenmesidir. Örneğin, "Hava yağmurluysa şemsiye al, değilse alma."
⚠️ Dikkat: Algoritma ne kadar açık ve net olursa, işi doğru yapma olasılığımız o kadar artar. Her gün farkında olmadan birçok algoritma kullanırız!
