Sevgili öğrenciler, erozyon, toprağın başta su ve rüzgar olmak üzere dış etkenler tarafından aşındırılıp taşınması olayıdır. Bu olayın birçok nedeni olabilir ancak bizden en önemli nedeni bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Aşırı yağış: Aşırı yağışlar, özellikle eğimli arazilerde toprağı sürükleyerek erozyona neden olabilir. Yağmur damlaları toprağı parçalar ve akışa geçen su, toprağı beraberinde taşır. Bu, erozyonun önemli bir etkenidir ancak tek başına her zaman en önemli neden olmayabilir. Toprağın korunma durumu da çok önemlidir.
- B) Ağaçların kesilmesi: Ağaçlar ve diğer bitki örtüsü, kökleriyle toprağı sıkıca tutar ve toprağın dağılmasını engeller. Ayrıca, bitki örtüsü yağmur damlalarının doğrudan toprağa çarpmasını önleyerek toprağın parçalanmasını azaltır ve suyun akış hızını yavaşlatır. Ağaçların kesilmesiyle toprak korumasız kalır. Rüzgar ve su, bu korumasız toprağı çok daha kolay bir şekilde aşındırıp taşır. Bu durum, erozyonun hızlanmasında ve şiddetlenmesinde en büyük etkenlerden biridir. İnsan etkisiyle gerçekleşen bu durum, erozyonun en yaygın ve yıkıcı nedenidir.
- C) Volkanik patlamalar: Volkanik patlamalar, lav akıntıları, kül yağmurları ve çamur akıntıları (laharlar) gibi olaylarla yerel olarak büyük arazi değişikliklerine ve toprak kaymalarına neden olabilir. Ancak bu olaylar, erozyonun genel ve yaygın bir nedeni olmaktan ziyade, belirli bölgelerde ve belirli zamanlarda görülen doğal afetlerdir. Erozyonun küresel ölçekteki en önemli nedeni değildir.
- D) Depremler: Depremler, yer sarsıntılarına ve bunun sonucunda toprak kaymalarına, heyelanlara veya kaya düşmelerine neden olabilir. Bu olaylar da toprağın yer değiştirmesine yol açar ancak erozyon, genellikle toprağın yavaş yavaş aşınması ve taşınması sürecini ifade eder. Depremler ani ve yıkıcı etkiler yaratırken, erozyonun sürekli ve yaygın bir nedeni olarak kabul edilmezler.
Yukarıdaki açıklamaları değerlendirdiğimizde, ağaçların ve bitki örtüsünün toprağı koruyucu etkisi göz önüne alındığında, ağaçların kesilmesinin toprağı savunmasız bırakarak erozyonu hızlandıran en önemli neden olduğu açıkça görülmektedir. Aşırı yağışlar erozyonu tetiklese de, bitki örtüsünün yokluğu bu etkiyi kat kat artırır.
Cevap B seçeneğidir.
