Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, heyelan riskini artıran faktörleri anlamamız isteniyor. Heyelan, toprağın veya kaya kütlelerinin bir yamaç boyunca aşağı doğru kayması olayıdır. Bu doğa olayının meydana gelmesinde birçok etken rol oynar. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Düz araziler: Düz arazilerde yerçekimi kuvveti, toprağı veya kayayı aşağı doğru hareket ettirecek yeterli bir eğim açısı bulamaz. Bu nedenle, düz araziler heyelan riskini artıran değil, aksine azaltan bir faktördür. Heyelan için temel koşullardan biri eğimdir.
- B) Eğimli araziler: Eğimli araziler, yerçekimi kuvvetinin etkisiyle toprak ve kaya kütlelerinin aşağı doğru hareket etmesi için uygun bir zemin oluşturur. Eğim ne kadar fazlaysa, yerçekiminin çekme kuvveti de o kadar etkili olur ve heyelan riski artar. Bu, heyelanların meydana gelmesindeki en temel fiziksel koşuldur.
- C) Sık ormanlık alanlar: Sık ormanlık alanlardaki ağaçların kökleri, toprağı adeta bir ağ gibi sararak tutar ve toprağın dağılmasını, kaymasını engeller. Bu durum, toprağın direncini artırır ve heyelan riskini azaltır. Bu yüzden ormanlar, heyelanlara karşı doğal bir kalkan görevi görür.
- D) Kurak iklim: Kurak iklimler, genellikle heyelan riskini doğrudan artıran bir faktör değildir. Heyelanlar genellikle aşırı yağışlar sonucu toprağın suya doygun hale gelmesi ve ağırlığının artmasıyla tetiklenir. Kuraklık, bitki örtüsünü zayıflatabilir ancak heyelanın ana tetikleyicisi genellikle su ve eğimdir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, heyelanların oluşması için en temel ve belirleyici faktörlerden biri arazinin eğimli olmasıdır. Eğimli arazilerde yerçekimi, toprak ve kaya kütlelerini aşağı doğru çekerek heyelan riskini önemli ölçüde artırır.
Cevap B seçeneğidir.
