Islahat Fermanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Gayrimüslimlere askerlik yapma zorunluluğu getirilmiştir
B) Müslüman ve gayrimüslimler arasında eşitlik sağlanması amaçlanmıştır
C) Yabancı okulların açılmasına izin verilmiştir
D) Batılı devletlerin iç işlerine karışmasını engellemek için ilan edilmiştir
Islahat Fermanı, Osmanlı Devleti'nin Tanzimat Dönemi'nde ilan ettiği önemli reform belgelerinden biridir. 1856 yılında, Kırım Savaşı'nın ardından toplanan Paris Barış Konferansı sırasında ilan edilmiştir. Temel amacı, Osmanlı topraklarında yaşayan tüm vatandaşlar arasında din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin eşitliği sağlamak ve Batılı devletlerin Osmanlı'nın iç işlerine karışmasını engellemek gibi görünse de, aslında Batılı devletlerin baskısıyla hazırlanmış bir fermandır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Gayrimüslimlere askerlik yapma zorunluluğu getirilmiştir: Islahat Fermanı ile gayrimüslimlerin de askerlik yapması prensip olarak kabul edilmiştir. Ancak uygulamada, gayrimüslimler genellikle "bedel-i askerî" adı verilen bir vergi ödeyerek askerlikten muaf tutulmuşlardır. Bu ifade, fermanın getirdiği yeniliklerden biri olduğu için doğrudur.
- B) Müslüman ve gayrimüslimler arasında eşitlik sağlanması amaçlanmıştır: Islahat Fermanı'nın en temel hedeflerinden biri, Osmanlı tebaası arasındaki dini farklılıklardan kaynaklanan ayrımcılığı ortadan kaldırmak ve tüm vatandaşlara kanun önünde eşit haklar tanımaktı. Bu ifade, fermanın ana amaçlarından biri olduğu için doğrudur.
- C) Yabancı okulların açılmasına izin verilmiştir: Ferman, gayrimüslim cemaatlerin ve yabancıların kendi okullarını, kiliselerini ve hastanelerini açma özgürlüğünü genişletmiştir. Bu durum, eğitim ve ibadet özgürlüğünü artırmıştır. Bu ifade de doğrudur.
- D) Batılı devletlerin iç işlerine karışmasını engellemek için ilan edilmiştir: Bu ifade yanlıştır. Islahat Fermanı, Kırım Savaşı sonrası Paris Barış Konferansı sırasında, özellikle İngiltere ve Fransa gibi Batılı devletlerin yoğun baskısı ve talepleri üzerine ilan edilmiştir. Batılı devletler, Osmanlı Devleti'ndeki Hristiyan azınlıkların haklarını bahane ederek Osmanlı'nın iç işlerine karışma eğilimindeydiler. Ferman, bu devletlerin baskısını azaltmak yerine, onlara Osmanlı'nın iç işlerine karışmak için yeni yasal zeminler sunmuştur. Yani ferman, Batılı devletlerin müdahalesini engellemekten ziyade, onların taleplerine bir yanıt olarak ortaya çıkmıştır ve hatta müdahaleleri için bir araç haline gelmiştir.
Bu durumda, Islahat Fermanı ile ilgili yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
