Bir yerleşim yerinin seçimi, insanların yaşamlarını sürdürebilmeleri ve ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için oldukça önemlidir. Bu seçimde hem doğal (fiziki) hem de beşeri (insan kaynaklı) faktörler etkili olur. Soru bizden doğal faktörlerden biri olmayanı bulmamızı istiyor.
- Doğal Faktörler: Doğada kendiliğinden bulunan, insan etkisiyle oluşmamış veya çok az etkilenmiş unsurlardır. İklim, su kaynakları, yer şekilleri, toprak verimliliği, bitki örtüsü gibi unsurlar doğal faktörlere örnektir.
- Beşeri Faktörler: İnsanların faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan veya şekillenen unsurlardır. Ulaşım, sanayi, ticaret, turizm, yönetim, güvenlik gibi unsurlar beşeri faktörlere örnektir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İklim: Bir yerin sıcaklık, yağış, rüzgar gibi atmosfer olaylarının uzun süreli ortalamasıdır. İklim, insanların barınma, giyinme, tarım yapma imkanlarını doğrudan etkileyen doğal bir faktördür. Örneğin, ılıman iklime sahip yerler genellikle daha yoğun nüfusludur.
- B) Su kaynakları: İçme suyu, tarım, hayvancılık ve sanayi için hayati öneme sahip akarsular, göller, yeraltı suları gibi kaynaklardır. Su, yaşamın temelidir ve yerleşim yerlerinin kuruluşunda en önemli doğal faktörlerden biridir.
- C) Ulaşım: İnsanların ve malların bir yerden başka bir yere taşınmasını sağlayan yollar, köprüler, limanlar, havaalanları gibi altyapı ve sistemlerdir. Ulaşım, bir yerleşim yerinin gelişmesi ve büyümesi için çok önemli bir faktör olsa da, doğada kendiliğinden oluşmaz; insanlar tarafından inşa edilir ve geliştirilir. Dolayısıyla bu, beşeri (insan kaynaklı) bir faktördür.
- D) Bitki örtüsü: Bir bölgedeki ağaçlar, çalılar, otlar gibi doğal olarak yetişen bitki topluluklarıdır. Bitki örtüsü, toprağın verimliliği, erozyon kontrolü, yakacak ve yapı malzemesi temini gibi konularda yerleşim yeri seçimini etkileyen doğal bir faktördür.
Bu durumda, iklim, su kaynakları ve bitki örtüsü doğal faktörler iken, ulaşım beşeri bir faktördür.
Cevap C seçeneğidir.
