🎓 11. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo meb Test 1 - Ders Notu
Bu özet, 11. sınıf tarih dersi 1. dönem 2. yazılı sınavının 3. senaryosundaki 1. testte yer alan konuları kapsamaktadır. Temel olarak Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemi, yükselişi ve bu dönemdeki önemli olaylar, kurumlar ve şahsiyetler üzerinde durulacaktır.
📌 Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu
Osmanlı Devleti'nin kuruluşu, Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflaması ve Bizans İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu durumla yakından ilgilidir.
- Osmanlılar, Kayı boyuna mensuptur ve Söğüt ve Domaniç çevresinde yerleşmişlerdir.
- Osman Bey, bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı Devleti'ni kurmuştur (1299).
- İlk fetihler Bizans'a karşı yapılmış ve devletin temelleri atılmıştır.
⚠️ Dikkat: Kuruluş dönemi olayları kronolojik sıraya göre bilinmelidir.
📌 Osmanlı Devleti'nin Yükselişi
Yükseliş dönemi, Osmanlı Devleti'nin siyasi, askeri ve ekonomik olarak en güçlü olduğu dönemdir.
- Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'u fethederek Bizans İmparatorluğu'na son vermiştir (1453).
- Kanuni Sultan Süleyman döneminde devletin sınırları en geniş haline ulaşmıştır.
- Denizlerde de önemli başarılar elde edilmiş, Akdeniz'de hakimiyet sağlanmıştır.
💡 İpucu: Yükseliş dönemindeki padişahların yaptıkları fetihler ve reformlar önemlidir.
📌 Osmanlı Devlet Yönetimi
Osmanlı Devleti, merkeziyetçi bir yönetime sahipti. Padişah, devletin en yetkili kişisiydi.
- Divan-ı Hümayun, devlet işlerinin görüşüldüğü ve karara bağlandığı en önemli organdı.
- Sadrazam, padişahın vekili olarak devlet işlerini yürütürdü.
- Kazasker, adalet ve eğitim işlerinden sorumluydu.
- Defterdar, mali işlerden sorumluydu.
- Nişancı, padişahın fermanlarına tuğra çeker ve devletin yazışmalarını yapardı.
📝 Not: Divan-ı Hümayun üyelerinin görevleri ve sorumlulukları sınavda çıkabilir.
📌 Osmanlı Ordusu
Osmanlı ordusu, düzenli ve güçlü bir yapıya sahipti. Hem kara hem de deniz kuvvetleri bulunmaktaydı.
- Kapıkulu ordusu, doğrudan padişaha bağlı ve maaşlı askerlerden oluşuyordu. (Yeniçeriler, Sipahiler vb.)
- Tımarlı sipahiler, savaş zamanında orduya katılan ve geçimlerini tımar topraklarından sağlayan askerlerdi.
- Donanma, denizlerdeki gücü temsil ediyordu ve önemli deniz savaşlarında rol oynamıştır.
⚠️ Dikkat: Kapıkulu ve Tımarlı Sipahi arasındaki farklar önemlidir.
📌 Osmanlı Toplum Yapısı
Osmanlı toplumu, yönetenler (askeri) ve yönetilenler (reaya) olmak üzere iki ana sınıfa ayrılıyordu.
- Askeri sınıf, devlet görevlileri, askerler ve din adamlarından oluşuyordu.
- Reaya sınıfı, çiftçiler, zanaatkarlar ve tüccarlardan oluşuyordu.
- Millet sistemi sayesinde farklı din ve mezhepten insanlar bir arada yaşıyordu.
💡 İpucu: Millet sisteminin Osmanlı toplumundaki önemi ve işleyişi bilinmelidir.
