Türkiye'de karstik şekillerin en yaygın olarak görüldüğü bölge aşağıdakilerden hangisidir?
A) Karadeniz Bölgesi
B) Akdeniz Bölgesi
C) Ege Bölgesi
D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
E) İç Anadolu Bölgesi
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda Türkiye'de karstik şekillerin en yaygın olarak görüldüğü bölgeyi bulmamız isteniyor. Öncelikle karstik şekillerin ne olduğunu ve nasıl oluştuğunu hatırlayalım:
- Karstik Şekiller Nedir? Karstik şekiller, suyun kolayca çözebildiği kayaçların (başta kalker yani kireçtaşı, jips ve dolomit gibi) bulunduğu alanlarda, yer altı ve yer üstü sularının bu kayaçları eritmesiyle oluşan özel yer şekilleridir.
- Bu şekiller arasında mağaralar, dolinler (çukur), uvalalar (birleşmiş dolinler), polyeler (geniş ovalar), lapya (oluklu yüzeyler), travertenler ve yer altı akarsuları gibi birçok farklı oluşum bulunur.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Karadeniz Bölgesi: Karadeniz Bölgesi bol yağış almasına rağmen, bölgedeki hakim kayaç türleri (volkanik ve metamorfik kayaçlar) karst oluşumu için Akdeniz Bölgesi kadar elverişli değildir. Bu nedenle karstik şekiller burada yaygın değildir.
- B) Akdeniz Bölgesi: Türkiye'de karstik şekillerin en yaygın ve belirgin olarak görüldüğü bölge Akdeniz Bölgesi'dir. Bunun temel nedeni, bölgenin büyük bir kısmının, özellikle Toros Dağları'nın geniş alanlarının kalker (kireçtaşı) gibi çözünebilen kayaçlardan oluşmasıdır. Bu bölgede Damlataş, Karain, Dim gibi ünlü mağaralar, Elmalı, Kestel gibi polyeler, dolinler, uvalalar ve lapya gibi birçok karstik şekil bulunur.
- C) Ege Bölgesi: Ege Bölgesi'nde de bazı karstik oluşumlar (örneğin Pamukkale travertenleri gibi) görülse de, bölgenin genel jeolojik yapısı (fay hatları, graben ve horst sistemleri) ve kayaç çeşitliliği nedeniyle Akdeniz Bölgesi kadar yaygın ve baskın değildir.
- D) Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde, özellikle Toroslar'ın eteklerinde ve bazı yerlerde karstik oluşumlar görülse de, genel olarak Akdeniz Bölgesi'ndeki kadar geniş alan kaplamaz ve belirgin değildir.
- E) İç Anadolu Bölgesi: İç Anadolu Bölgesi'nde özellikle Sivas çevresinde jips (alçıtaşı) karstı gibi farklı türde karstik oluşumlar vardır. Ancak kalker karstı Akdeniz Bölgesi'ndeki kadar geniş alan kaplamaz ve bölgenin genel karakteristiğini oluşturmaz.
Sonuç olarak, Türkiye'de kalkerli arazilerin geniş yer kapladığı ve dolayısıyla karstik şekillerin en yaygın olduğu bölge Akdeniz Bölgesi'dir.
Cevap B seçeneğidir.
