kpss vatandaşlık çıkmış sorular son 5 yıl pdf Test 1

Aşağıdakilerden hangisi, 1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkilerinden biri değildir?

A) Kanunları yayımlamak
B) Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açmak
C) Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak
D) TBMM'yi gerektiğinde toplantıya çağırmak
E) Bakanları atamak ve görevlerine son vermek

Sevgili öğrenciler, bu soruda 1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkilerinden hangisinin olmadığını bulmamız isteniyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Kanunları yayımlamak: Bu, Cumhurbaşkanı'nın temel görevlerinden biridir. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer. Bu yetki, 1982 Anayasası'nın ilk halinden itibaren mevcuttur.
• B) Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açmak: Cumhurbaşkanı, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğü'nün şekil ve esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açabilir. Bu da Anayasa'da açıkça belirtilen bir yetkidir.
• C) Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak: Türkiye Cumhuriyeti adına yapılan milletlerarası antlaşmaların onaylanması ve yayımlanması görevi Cumhurbaşkanı'na aittir. Bu yetki de Anayasa'da yer almaktadır.
• D) TBMM'yi gerektiğinde toplantıya çağırmak: Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni gerektiğinde toplantıya çağırabilir. Bu, yasama organı ile yürütme organı arasındaki koordinasyonu sağlayan önemli bir yetkidir.
• E) Bakanları atamak ve görevlerine son vermek: Bu seçenek, 1982 Anayasası'nın geçirdiği önemli değişiklikler öncesi ve sonrası durumu açısından dikkatli incelenmelidir.
  • 2017 Anayasa Değişikliklerinden Önce (Parlamenter Sistemde): 1982 Anayasası'nın ilk halinde ve 2017 değişikliklerine kadar Türkiye'de parlamenter sistem uygulanmaktaydı. Bu sistemde, Bakanlar Kurulu (hükümet) Başbakan tarafından kurulur ve Başbakan'ın teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından atanırlardı. Cumhurbaşkanı'nın bakanları doğrudan ve tek başına atama veya görevlerine son verme yetkisi yoktu. Bakanların görevine son verilmesi genellikle Başbakan'ın teklifi veya hükümetin güvenoyu kaybetmesi gibi durumlarla gerçekleşirdi.
  • 2017 Anayasa Değişikliklerinden Sonra (Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde): 2017 yılında yapılan Anayasa değişiklikleriyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir. Bu sistemde, Cumhurbaşkanı yürütmenin başı olarak bakanları doğrudan atama ve görevlerine son verme yetkisine sahiptir.

  Soru "1982 Anayasası'na göre" ifadesini kullandığında, genellikle Anayasa'nın genel yapısı ve özellikle 2017 öncesi parlamenter sistemdeki temel yetkiler kastedilir. Diğer seçeneklerdeki yetkiler, Anayasa'nın ilk halinden itibaren Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkileri arasında yer alırken, bakanları doğrudan ve tek başına atama ve görevlerine son verme yetkisi, 2017 değişiklikleriyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle birlikte Cumhurbaşkanı'na tanınan bir yetkidir. Dolayısıyla, 1982 Anayasası'nın parlamenter sistemdeki genel anlayışına göre bu yetki Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkilerinden biri değildi.

Cevap E seçeneğidir.