Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) görev ve yetkilerinden biri değildir?
A) Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
B) Bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek
C) Para basılmasına karar vermek
D) Savaş ilanına karar vermek
E) Yüksek mahkeme üyelerini seçmek
Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) görev ve yetkilerini doğru bir şekilde anlamamız gerekiyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:
- A) Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak: Bu, TBMM'nin en temel ve en önemli görevidir. Yasama yetkisi Türk Milleti adına TBMM'ye aittir ve bu yetki devredilemez. Dolayısıyla bu, TBMM'nin kesinlikle bir görevidir.
- B) Bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek: Devletin gelir ve giderlerini belirleyen bütçe kanununu hazırlamak ve kabul etmek, TBMM'nin mali yetkilerinden biridir. Kesin hesap kanununu görüşmek ve kabul etmek de yine TBMM'nin denetim yetkisinin bir parçasıdır. Dolayısıyla bu da TBMM'nin kesinlikle bir görevidir.
- C) Para basılmasına karar vermek: Anayasamıza göre, para basılmasına karar verme yetkisi TBMM'ye aittir. TBMM bu kararı aldıktan sonra, para basma işlemini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yürütür. Dolayısıyla bu da TBMM'nin kesinlikle bir görevidir.
- D) Savaş ilanına karar vermek: Ülkenin güvenliği ve dış politikasıyla ilgili çok önemli bir karar olan savaş ilanına karar verme yetkisi de Anayasa gereği TBMM'ye aittir. Dolayısıyla bu da TBMM'nin kesinlikle bir görevidir.
- E) Yüksek mahkeme üyelerini seçmek: TBMM, Anayasa Mahkemesi'nin bazı üyelerini ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) üyelerinin bir kısmını seçer. Ancak Yargıtay ve Danıştay gibi diğer yüksek mahkemelerin üyelerini seçme yetkisi TBMM'ye ait değildir. Bu mahkemelerin üyeleri genellikle kendi genel kurulları tarafından veya Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Dolayısıyla, "Yüksek mahkeme üyelerini seçmek" ifadesi, TBMM'nin tüm yüksek mahkemelerin üyelerini veya tüm üyelerini seçtiği anlamına gelmez. TBMM'nin bu konudaki yetkisi sınırlı ve belirli mahkemelerle ilgilidir. Diğer seçeneklerdeki görevler TBMM'nin genel ve kapsamlı yetkileri iken, yüksek mahkeme üyelerini seçme yetkisi bu kadar genel ve kapsamlı değildir. Bu nedenle, TBMM'nin görev ve yetkilerinden biri olarak kabul edilmez.
Yukarıdaki açıklamalara göre, TBMM'nin görev ve yetkilerinden biri olmayan seçenek E'dir.
Cevap E seçeneğidir.
