Bir karakter için baskın alel "B" ve çekinik alel "b" ile gösteriliyorsa, "bb" genotipine sahip bir bireyin fenotipi nasıl tanımlanır?
A) Baskın fenotip
B) Çekinik fenotip
C) Heterozigot fenotip
D) Baskın veya çekinik olabilir
E) Belirlenemez
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için genetikle ilgili temel kavramları adım adım hatırlayalım:
- Aleller: Bir karakterin farklı özelliklerini belirleyen gen formlarıdır. Soruda bize baskın alelin "B" ve çekinik alelin "b" ile gösterildiği belirtilmiş.
- Baskın Alel (B): Bu alel, tek bir kopyası bile olsa fenotipte (dış görünüşte) kendi özelliğini gösterir. Yani, "BB" veya "Bb" genotipine sahip bir bireyde baskın özellik ortaya çıkar.
- Çekinik Alel (b): Bu alel, fenotipte kendi özelliğini gösterebilmek için iki kopyasının da bulunması gerekir. Yani, çekinik özellik sadece "bb" genotipine sahip bireylerde ortaya çıkar.
- Genotip: Bir bireyin genetik yapısıdır, yani sahip olduğu alel çiftidir (örneğin BB, Bb, bb).
- Fenotip: Bir bireyin genotipinin etkisiyle ortaya çıkan gözlemlenebilir fiziksel özelliğidir (örneğin saç rengi, göz rengi, belirli bir hastalığın varlığı).
Şimdi sorudaki "bb" genotipine sahip bireyi inceleyelim:
- "bb" genotipi, bireyin her iki alelinin de çekinik olduğunu gösterir.
- Yukarıda da belirttiğimiz gibi, çekinik bir özellik ancak bireyde iki çekinik alel bir araya geldiğinde (yani genotip "bb" olduğunda) fenotipte kendini gösterir.
- Eğer genotip "BB" olsaydı, baskın fenotip ortaya çıkardı.
- Eğer genotip "Bb" olsaydı, baskın alel "B" çekinik alel "b"nin etkisini bastıracağı için yine baskın fenotip ortaya çıkardı.
- Ancak "bb" durumunda, baskın alel bulunmadığı için çekinik alelin belirlediği özellik fenotipte gözlenir.
Bu bilgiler ışığında, "bb" genotipine sahip bir bireyin fenotipi çekinik fenotip olarak tanımlanır.
Cevap B seçeneğidir.