1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "asıl sayı sıfatı" kullanılmıştır?
A) Yarışmada üçüncü olduğu için çok mutluydu.
B) Beşer elma düşecek şekilde meyveleri paylaştılar.
C) Sınava yetmiş öğrenci katıldı.
D) Pastanın dörtte birini kardeşime verdim.
Sevgili öğrenciler, bu soruda "asıl sayı sıfatı" kavramını ve diğer sayı sıfatı türlerini hatırlayarak doğru cevabı bulacağız. Haydi başlayalım!
- Asıl Sayı Sıfatı Nedir?
Varlıkların sayısını tam ve kesin olarak belirten sıfatlara "asıl sayı sıfatı" denir. Bu sıfatlar, isme sorulan "kaç?" sorusuna cevap verir. Örneğin: "üç elma", "on kitap", "yirmi öğrenci".
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yarışmada üçüncü olduğu için çok mutluydu.
Buradaki sayı ifadesi "üçüncü"dür. "Üçüncü" kelimesi, varlığın sırasını belirtir. İsme "kaçıncı?" sorusunu sorduğumuzda cevap alırız ("kaçıncı sıra?" → "üçüncü sıra"). Bu bir "sıra sayı sıfatı"dır. Dolayısıyla asıl sayı sıfatı değildir.
- B) Beşer elma düşecek şekilde meyveleri paylaştılar.
Buradaki sayı ifadesi "beşer"dir. "Beşer" kelimesi, varlıkların eşit olarak paylaştırıldığını, her birine düşen miktarı belirtir. İsme "kaçar?" sorusunu sorduğumuzda cevap alırız ("kaçar elma?" → "beşer elma"). Bu bir "üleştirme sayı sıfatı"dır. Dolayısıyla asıl sayı sıfatı değildir.
- C) Sınava yetmiş öğrenci katıldı.
Buradaki sayı ifadesi "yetmiş"tir. "Yetmiş" kelimesi, "öğrenci" isminin tam sayısını belirtir. "Kaç öğrenci?" diye sorduğumuzda "yetmiş öğrenci" cevabını alırız. Bu, varlığın tam sayısını bildirdiği için bir "asıl sayı sıfatı"dır.
- D) Pastanın dörtte birini kardeşime verdim.
Buradaki sayı ifadesi "dörtte bir"dir. "Dörtte bir" kelimesi, bir bütünün eşit parçalarından birini veya birkaçını belirtir. İsme "kaçta kaç?" sorusunu sorduğumuzda cevap alırız ("kaçta kaçı?" → "dörtte biri"). Bu bir "kesir sayı sıfatı"dır. Dolayısıyla asıl sayı sıfatı değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "yetmiş öğrenci" ifadesindeki "yetmiş" kelimesinin, "öğrenci" isminin tam sayısını belirttiğini ve "kaç?" sorusuna cevap verdiğini görmekteyiz. Bu nedenle asıl sayı sıfatı C seçeneğinde kullanılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
