Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belgisiz zamir kullanılmıştır?
A) Herkes onu çok seviyordu.
B) O, çok başarılı bir öğrenciydi.
C) Bunu sana ben söyledim.
D) Şunları da yanına al.
E) Kendi işini kendin yapmalısın.
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugünkü dersimizde zamirler konusunu, özellikle de belgisiz zamirleri ele alacağız. Belgisiz zamirler, adların yerini tutan ancak hangi adın yerini tuttuğunu tam olarak belirtmeyen, belirsizlik ifade eden sözcüklerdir. Örneğin; herkes, bazıları, kimisi, hepsi, çoğu, biri, şey gibi kelimeler belgisiz zamirlere örnektir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Herkes onu çok seviyordu.
- Bu cümlede "Herkes" kelimesi, kim olduğu belli olmayan, genel bir topluluğu ifade eder. Yani, belirli kişileri işaret etmez, bir belirsizlik taşır. Bu nedenle "Herkes" kelimesi bir belgisiz zamirdir.
- "Onu" kelimesi ise "o" şahıs zamirinin belirtme halidir. Bu bir şahıs zamiridir.
- Cümlede belirsizlik ifade eden "Herkes" kelimesi bulunduğu için bu seçenek doğru cevaba çok yakındır.
- B) O, çok başarılı bir öğrenciydi.
- Bu cümlede "O" kelimesi, belirli bir kişiyi işaret etmektedir (bir erkek veya bir kadın). Bu bir şahıs zamiridir (kişi zamiri). Belgisiz zamir değildir.
- C) Bunu sana ben söyledim.
- Bu cümlede "Bunu" kelimesi, belirli bir şeyi veya olayı işaret eder. Bu bir işaret zamiridir.
- "Sana" kelimesi "sen" şahıs zamirinin yönelme halidir. Bu bir şahıs zamiridir.
- "Ben" kelimesi ise bir şahıs zamiridir.
- Bu cümlede belgisiz zamir bulunmamaktadır.
- D) Şunları da yanına al.
- Bu cümlede "Şunları" kelimesi, belirli nesneleri işaret eder. Bu bir işaret zamiridir. Belgisiz zamir değildir.
- E) Kendi işini kendin yapmalısın.
- Bu cümlede "Kendi" kelimesi, dönüşlülük zamiridir. Eylemi yapanın bizzat kendisi olduğunu vurgular. Belgisiz zamir değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Herkes" kelimesinin belirsizlik ifade eden bir zamir olduğunu ve tanımımıza uyduğunu açıkça görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.
