A noktasından B noktasına gitmek isteyen iki araçtan birincisi virajlı bir yolu, ikincisi ise düz bir yolu tercih ediyor. Her iki araç da aynı sürede A noktasından B noktasına ulaşıyor.
Bu durumla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) Virajlı yoldan giden aracın sürati, düz yoldan giden aracın süratinden küçüktür.
B) Her iki aracın da ortalama hızları aynıdır.
C) Düz yoldan giden aracın ortalama sürati, virajlı yoldan giden aracın ortalama süratinden büyüktür.
D) Her iki aracın da ortalama süratleri aynıdır.
İşte bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim:
Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım ve anahtar noktaları belirleyelim:
* İki araç aynı anda A noktasından B noktasına hareket ediyor.
* Araçlardan biri virajlı, diğeri düz bir yol kullanıyor.
* Her iki araç da aynı sürede B noktasına ulaşıyor.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
* **A) Virajlı yoldan giden aracın sürati, düz yoldan giden aracın süratinden küçüktür.**
* Sürat, bir cismin birim zamanda aldığı mesafedir. Virajlı yol daha uzun olacağından, aynı sürede varmaları için virajlı yoldan giden aracın bazı anlarda daha yüksek sürate sahip olması gerekebilir. Bu nedenle kesin bir yargıya varamayız.
* **B) Her iki aracın da ortalama hızları aynıdır.**
* Ortalama hız, yer değiştirmenin zamana oranıdır. Her iki araç da aynı A noktasından aynı B noktasına aynı sürede ulaştığına göre, yer değiştirmeleri aynıdır ve geçen süre de aynıdır. Bu nedenle ortalama hızları kesinlikle aynıdır.
* **C) Düz yoldan giden aracın ortalama sürati, virajlı yoldan giden aracın ortalama süratinden büyüktür.**
* Ortalama sürat, alınan toplam yolun zamana oranıdır. Virajlı yol daha uzun olduğundan, virajlı yoldan giden aracın ortalama sürati daha büyük olmalıdır. Bu ifade yanlıştır.
* **D) Her iki aracın da ortalama süratleri aynıdır.**
* Ortalama sürat, alınan toplam yolun zamana oranıdır. Virajlı yol daha uzun olduğundan, ortalama süratleri aynı olamaz.
Sonuç olarak, doğru cevap B seçeneğidir çünkü her iki aracın da yer değiştirmesi aynı ve geçen süre aynı olduğu için ortalama hızları aynıdır.
* Özetle:
- Sürat: Bir cismin belirli bir zaman aralığında katettiği mesafenin büyüklüğüdür.
- Hız: Bir cismin belirli bir zaman aralığındaki yer değiştirme vektörüdür. Yani, son konum ile ilk konum arasındaki en kısa mesafenin, bu mesafenin kat edilmesi için geçen süreye oranıdır.
- Ortalama Sürat: Toplam mesafenin toplam zamana oranıdır.
- Ortalama Hız: Toplam yer değiştirmenin toplam zamana oranıdır.
Cevap B seçeneğidir.
