Aşağıdakilerden hangisi, Tanzimat Dönemi 1. dönem sanatçılarının özelliklerinden biridir?
A) Sanat için sanat anlayışını benimsemeleri
B) Ağır ve süslü bir dil kullanmaları
C) Toplumsal sorunlara çözüm aramaları
D) Bireysel konuları işlemeleri
E) Divan edebiyatı nazım biçimlerini kullanmaya devam etmeleri
Tanzimat Dönemi, Türk edebiyatında Batılılaşma hareketlerinin başladığı ve önemli değişimlerin yaşandığı bir dönemdir. Bu dönem, genellikle iki ana kuşağa ayrılır ve her kuşağın kendine özgü özellikleri bulunur. Soruda bizden Tanzimat 1. dönem sanatçılarının bir özelliği istenmektedir.
- A) Sanat için sanat anlayışını benimsemeleri: Bu anlayış, Tanzimat 2. dönem sanatçılarının temel özelliğidir. Onlar, siyasi baskılar nedeniyle toplumsal konulara değinmekten çekinmiş, bireysel duygu ve düşüncelere yönelerek sanatı sadece estetik bir amaç için kullanmışlardır. Tanzimat 1. dönem sanatçıları ise "sanat toplum içindir" anlayışını benimsemişlerdir.
- B) Ağır ve süslü bir dil kullanmaları: Tanzimat 1. dönem sanatçıları, halka ulaşma ve onları eğitme amacı güttükleri için dilde sadeleşmeyi hedeflemişlerdir. Her ne kadar Divan edebiyatının etkisiyle tamamen sade bir dil kullanamamış olsalar da, dilde sadeleşme çabası içinde olmuşlardır. Ağır ve süslü dil, daha çok Divan edebiyatının ve kısmen Tanzimat 2. dönem sanatçılarının bireysel konuları işlerken kullandığı bir özelliktir.
- C) Toplumsal sorunlara çözüm aramaları: Bu ifade, Tanzimat 1. dönem sanatçılarının en belirgin özelliğidir. Namık Kemal, Şinasi, Ziya Paşa gibi isimler, edebiyatı bir araç olarak görmüş; halkı aydınlatmak, cehaletle mücadele etmek, adalet, hürriyet, vatanseverlik gibi kavramları işleyerek toplumsal sorunlara dikkat çekmiş ve çözüm yolları önermişlerdir. Onlar için sanat, toplumu dönüştürme ve geliştirme aracıdır.
- D) Bireysel konuları işlemeleri: Bireysel konular (aşk, doğa, karamsarlık, ölüm gibi) Tanzimat 2. dönem sanatçılarının (Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit Tarhan, Sami Paşazade Sezai gibi) temel tercihidir. Siyasi ortamın getirdiği kısıtlamalar nedeniyle toplumsal konulardan uzaklaşarak iç dünyalarına ve bireysel duygulara yönelmişlerdir.
- E) Divan edebiyatı nazım biçimlerini kullanmaya devam etmeleri: Tanzimat 1. dönem sanatçıları, içerikte büyük yenilikler yapsalar da, nazım biçimleri konusunda Divan edebiyatının etkisinden hemen kurtulamamışlardır. Kaside, gazel gibi nazım biçimlerini kullanmaya devam etmişlerdir. Ancak bu durum, onların temel ve ayırt edici özelliği olmaktan ziyade, geçiş döneminin bir yansımasıdır. Asıl amaçları, yeni konuları eski biçimlerle de olsa işlemektir. "Toplumsal sorunlara çözüm arama" ise onların temel felsefesini ve edebiyata bakış açısını doğrudan yansıtır.
Bu açıklamalar ışığında, Tanzimat 1. dönem sanatçılarının en belirgin ve ayırt edici özelliği, edebiyatı toplumsal fayda için kullanmaları ve toplumsal sorunlara çözüm aramalarıdır.
Cevap C seçeneğidir.
