Genetik şifre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Evrenseldir.Genetik şifre, canlılardaki genetik bilginin (DNA veya RNA üzerindeki nükleotit dizisinin) proteinlerdeki amino asit dizisine nasıl çevrildiğini belirleyen kurallar bütünüdür. Şimdi, bu kuralları seçenekler üzerinden adım adım inceleyelim:
Bu ifade doğrudur. Genetik şifre, çok küçük istisnalar dışında, tüm canlılarda (bakterilerden insanlara kadar) aynı amino asitleri şifreler. Yani, belirli bir kodon, farklı türlerde genellikle aynı amino asidi temsil eder. Bu durum, tüm canlıların ortak bir atadan geldiğine dair güçlü bir kanıttır.
Bu ifade de doğrudur. Genetik şifre, üçerli nükleotit grupları halinde okunur. Bu üçlü nükleotit gruplarına "kodon" denir. Örneğin, mRNA üzerindeki UGG kodonu triptofan amino asidini şifreler.
Bu ifade yanlıştır. Toplamda 64 farklı kodon bulunur ($4^3 = 64$). Bu 64 kodondan 61 tanesi 20 farklı amino asidi şifreler. Ancak geriye kalan 3 kodon (UAA, UAG, UGA) herhangi bir amino asidi şifrelemez. Bu üç kodon, protein sentezinin sonlanmasını işaret eden "durdurucu" veya "sonlandırıcı" kodonlardır. Dolayısıyla, her kodonun bir amino asidi şifrelediği bilgisi doğru değildir.
Bu ifade doğrudur. Protein sentezi, genellikle "AUG" kodonu ile başlar (bu kodon aynı zamanda metiyonin amino asidini de şifreler). Sentez, UAA, UAG veya UGA kodonlarından biriyle karşılaşıldığında sona erer. Bu kodonlar, protein sentezinin doğru yerden başlayıp doğru yerde bitmesini sağlar.
Bu ifade de doğrudur. Genetik şifre, kesintisiz bir şekilde okunur. Yani, bir kodon bittikten hemen sonra diğer kodon başlar; aralarında herhangi bir boşluk, atlama veya "virgül" bulunmaz. Bu, "çerçeve kayması" mutasyonlarının neden bu kadar ciddi sonuçlar doğurduğunu açıklar.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yanlış olan ifade "Her kodon bir amino asidi şifreler" ifadesidir, çünkü durdurucu kodonlar amino asit şifrelemezler.
Cevap C seçeneğidir.
