6. sınıf İsim çekim ekleri nelerdir? Görevleri nedir? Test 1

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-e" yönelme hâl eki, isme "yönelme, yaklaşma" anlamı katmıştır?

A) Akşama kadar burada bekleyeceğiz.
B) Bu soruyu Ayşe'ye sormalısın.
C) Eve giderken beni de ara.
D) Sınava iyi hazırlandı.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "-e" yönelme hâl ekinin cümleye kattığı anlamı doğru bir şekilde tespit etmemiz isteniyor. Yönelme hâl eki, genellikle bir yere doğru hareket etme, yaklaşma anlamı katar. Ancak bazen zaman, amaç, kime yapıldığı gibi farklı anlamlar da taşıyabilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Akşama kadar burada bekleyeceğiz.

  Bu cümlede "akşama" kelimesindeki "-a" eki, bir zaman diliminin sonunu, yani "ne zamana kadar" sorusunun cevabını vermektedir. Burada yönelme veya yaklaşma değil, bir zaman sınırı anlamı vardır.

• B) Bu soruyu Ayşe'ye sormalısın.

  "Ayşe'ye" kelimesindeki "-ye" eki, eylemin kime yöneldiğini, yani sorunun kime sorulacağını belirtir. Bu, eylemin alıcısını (muhatabını) gösterir, fiziksel bir yere yönelme veya yaklaşma anlamı taşımaz.

• C) Eve giderken beni de ara.

  "Eve" kelimesindeki "-e" eki, "ev" ismine "yönelme, yaklaşma" anlamı katmıştır. "Eve gitmek" ifadesi, bir yere doğru fiziksel olarak hareket etmeyi, o yere doğru yaklaşmayı ifade eder. Bu anlam, soruda istenen "yönelme, yaklaşma" anlamıyla birebir örtüşmektedir.

• D) Sınava iyi hazırlandı.

  "Sınava" kelimesindeki "-a" eki, hazırlığın neye yönelik olduğunu, yani hazırlığın amacını veya hedefini belirtir. Burada da fiziksel bir yere yönelme veya yaklaşma anlamı yoktur.

Bu incelemeler sonucunda, "-e" yönelme hâl ekinin isme "yönelme, yaklaşma" anlamı kattığı cümlenin C seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap C seçeneğidir.