Osmoz olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Su moleküllerinin yarı geçirgen zardan geçişidir.Merhaba sevgili öğrenciler,
Osmoz, biyolojide ve günlük hayatımızda sıkça karşılaştığımız, canlılık için hayati öneme sahip bir olaydır. Bu soruda osmoz ile ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Şimdi her bir seçeneği adım adım inceleyelim:
Bu ifade, osmozun temel tanımıdır. Osmoz, suyun (çözücünün) yarı geçirgen bir zar aracılığıyla, su potansiyelinin yüksek olduğu (çözünen madde yoğunluğunun az olduğu) ortamdan, su potansiyelinin düşük olduğu (çözünen madde yoğunluğunun çok olduğu) ortama net geçişidir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Bu ifade biraz kafa karıştırıcı olabilir, çünkü "yoğunluk" kelimesi hem çözünen madde yoğunluğu hem de su yoğunluğu için kullanılabilir. Ancak osmozda hareket eden su molekülleridir. Su molekülleri, kendi yoğunluklarının (konsantrasyonlarının) yüksek olduğu yerden, düşük olduğu yere doğru hareket ederler. Yani, suyun çok olduğu (çözünenin az olduğu) ortamdan, suyun az olduğu (çözünenin çok olduğu) ortama doğru net bir geçiş olur. Eğer "çok yoğun ortam" ifadesini "su moleküllerinin çok yoğun olduğu ortam" olarak anlarsak, bu ifade doğru olur. Genellikle biyolojide "yoğun ortam" denildiğinde çözünen madde yoğunluğu kastedilir ve bu durumda su, az yoğun ortamdan çok yoğun ortama geçer. Ancak sorunun genel bağlamında ve diğer seçenekleri değerlendirdiğimizde, bu ifadenin suyun kendi yoğunluğuna göre hareketini kastettiği varsayılabilir.
Turgor basıncı, bitki hücrelerinde hücre içine giren suyun hücre zarına ve hücre duvarına yaptığı basınçtır. Osmoz yoluyla hücreye su girişi arttıkça turgor basıncı da artar. Bu basınç, bitkilerin dik durmasını sağlar. Dolayısıyla osmoz, turgor basıncını doğrudan etkiler. Bu ifade doğrudur.
Plazmoliz, bitki hücrelerinin kendilerinden daha yoğun (hipertonik) bir ortama konulduğunda osmozla su kaybederek büzülmesi ve hücre zarının hücre duvarından ayrılması olayıdır. Bu durum, osmozun bir sonucudur. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Osmoz, yarı geçirgen bir zar ve iki farklı yoğunlukta çözelti olduğu sürece gerçekleşebilen fiziksel bir olaydır. Canlı hücreler bu olayı kullanır, ancak osmoz sadece canlı hücrelere özgü değildir. Örneğin, laboratuvarda yapay yarı geçirgen zarlar (diyaliz tüpü gibi) kullanılarak da osmoz olayı gözlemlenebilir. Bu nedenle, "sadece canlı hücrelerde gerçekleşir" ifadesi yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, osmozun sadece canlı hücrelerde gerçekleştiğini söyleyen ifade yanlıştır.
Cevap E seçeneğidir.
