İşte belirtilen kurallara uygun olarak hazırlanmış 12. sınıf İnkılap Tarihi konu özeti:
🎓 12. sınıf İnkılap Tarihi 1. Dönem 2. Yazılı 1. Senaryo Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, 12. sınıf İnkılap Tarihi 1. dönem 2. yazılı sınavının 1. senaryosunun 1. testinde yer alan konuları kapsamaktadır. Temel olarak, iki savaş arası dönemde Türkiye ve dünyadaki siyasi gelişmeler, Atatürk ilkeleri ve inkılapları üzerinde durulacaktır.
📌 Atatürk İlkeleri
Atatürk ilkeleri, Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini ve yönünü belirleyen düşünce sistemidir. Bu ilkeler birbirini tamamlar ve Türkiye'nin çağdaşlaşma sürecini yönlendirir.
- Cumhuriyetçilik: Milli egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olmasıdır.
- Milliyetçilik: Milli birlik ve beraberliği esas alır. "Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türkiye halkına Türk Milleti denir."
- Halkçılık: Sınıf ayrımını reddeder, eşitliği savunur.
- Devletçilik: Ekonomik kalkınmada devletin öncü rol oynamasıdır.
- Laiklik: Din ve devlet işlerinin ayrılmasıdır. Vicdan özgürlüğünü esas alır.
- İnkılapçılık: Sürekli yenileşmeyi ve çağdaşlaşmayı hedefler.
💡 İpucu: İlkelerin birbirleriyle olan ilişkisini anlamak, soruları çözerken işinizi kolaylaştırır.
📌 Atatürk İnkılapları
Atatürk inkılapları, Türkiye'nin çağdaşlaşması amacıyla yapılan köklü değişikliklerdir. Siyasi, hukuki, eğitim ve sosyal alanlarda gerçekleştirilmiştir.
- Siyasi İnkılaplar: Saltanatın kaldırılması (1922), Ankara'nın başkent ilan edilmesi (1923), Halifeliğin kaldırılması (1924).
- Hukuki İnkılaplar: Medeni Kanun'un kabulü (1926), Türk Ceza Kanunu'nun kabulü.
- Eğitim ve Kültür Alanındaki İnkılaplar: Tevhid-i Tedrisat Kanunu (1924), Yeni Türk alfabesinin kabulü (1928), Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu'nun kurulması.
- Sosyal Alandaki İnkılaplar: Şapka Kanunu (1925), Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması (1925), Soyadı Kanunu (1934), Kadınlara siyasi hakların verilmesi.
⚠️ Dikkat: İnkılapların kronolojik sırasını ve hangi alanda yapıldığını bilmek önemlidir.
📌 İki Savaş Arası Dönemde Türkiye'nin Dış Politikası
Türkiye, iki savaş arası dönemde (1919-1939) "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi doğrultusunda barışçıl bir dış politika izlemiştir. Temel amaç, Lozan'dan kalan sorunları çözmek ve bölgesinde istikrarı sağlamaktır.
- Milletler Cemiyeti'ne Giriş (1932): Dünya barışına katkıda bulunma amacı.
- Balkan Antantı (1934): Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında bölgesel işbirliği.
- Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936): Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin yeniden sağlanması.
- Hatay'ın Anavatana Katılması (1939): Türkiye'nin diplomatik başarısı.
📝 Not: Dış politikadaki gelişmeler, Türkiye'nin uluslararası arenadaki yerini güçlendirmiştir.
📌 İki Savaş Arası Dönemde Dünya
I. Dünya Savaşı'nın ardından dünya siyasetinde önemli değişiklikler yaşanmıştır. Özellikle totaliter rejimlerin yükselişi ve ekonomik krizler bu döneme damgasını vurmuştur.
- Totaliter Rejimler: İtalya'da Faşizm (Mussolini), Almanya'da Nazizm (Hitler), Sovyetler Birliği'nde Komünizm (Stalin).
- 1929 Dünya Ekonomik Krizi (Büyük Buhran): Dünya genelinde ekonomik sıkıntılara yol açmıştır.
- Milletler Cemiyeti'nin Etkisizliği: Büyük devletlerin çıkarlarını koruyamaması nedeniyle II. Dünya Savaşı'nı engelleyememiştir.
💡 İpucu: Totaliter rejimlerin ortak özelliklerini ve yayılma nedenlerini anlamak önemlidir.